Βιταμίνη D πολύτιμος προστάτης της υγείας©

Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach

Πολύς θόρυβος γίνεται τα τελευταία χρόνια για τη βιταμίνη D. Kαθημερινά τα διεθνή ιατρικά περιοδικά αναφέρουν επιστημονικές εργασίες, με τις οποίες τεκμηριώνονται τα επωφελή αποτελέσματα για την υγεία του ανθρώπου, όταν στο αίμα του κυκλοφορούν επιθυμητά ή επαρκή επίπεδα βιταμίνης D.

Η βιταμίνη D ανακαλύφθηκε, τον περασμένο αιώνα, από τον Adolf Windaus(1876-1959), ο οποίος τιμήθηκε και με το βραβείο Νόμπελ της Χημείας το 1928 γιαυτή την ανακάλυψη [1]. Βλέπε: O μηχανισμός της φωτοσύνθεσης της βιταμίνης D3©

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός,   Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Ιατρική διατροφολογία, Συμπληρωματική Ιατρική, Βιταμίνη D, Κόκκινο κρασί και Υγεία, Προληπτική Ιατρική, Αντιμετώπιση του ροχαλητού, Ιατρική Εμψύχωση

Ιατρείο : Δαμασκηνού 46, Κόρινθος 20100, τηλ 2741026631, 6944280764,  ΦΑΞ. 2741085030, e-mail: pharmage@otenet.gr

www.gelis.gr,

www.pharmagel.gr,

www.orlpedia.gr,

www.allergopedia.gr,

www.gkelanto.gr

Ραγιντ Σαμαάν Αντώνιος, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Παπαθανασίου 9, Αλιβέρι, Εύοια, τηλ. 6932220440

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: ΩΡΛ Ενηλίκων και παιδιών Ιατρική διατροφολογία, Συμπληρωματική Ιατρική, Προληπτική Ιατρική,      Βιταμίνη D, Κόκκινο κρασί και Υγεία, Αντιμετώπιση του ροχαλητού

Αντωνίου-Πούγγουρα Αναστασία, Ιατρός

Ωτορινολαρυγγολόγος

Μητροπόλεως 8Β, Καβάλα, Τηλ. 2510833399, ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ:

Ωτορινολαρυγγολογία παιδιών και ενηλίκων, ΩΡΛ Αλλεργία, Προληπτική Ιατρική, Ιατρική Διατροφολογία, Συμπληρωματική Ιατρική, βιταμίνη D, Αντιμετώπιση ροχαλητού

Ελευθεράκης ΑθανάσιοςΙατρός Ωτορινολαρυγγολόγος, Αριστοτέλους 28, Θεσσαλονίκη, τηλ. 6937029273

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ:Βρεφική και παιδική ακοολογία, Ιατρική διατροφολογία, Συμπληρωματική Ιατρική, Βιταμίνη D, Κόκκινο κρασί και Υγεία, Προληπτική Ιατρική, Αντιμετώπιση του ροχαλητού

Παλιόμπεη Βασιλική, Ιατρός,

Ωτορινολαρυγγολόγος, Καρόλου Ντηλ 30, Θεσσαλονίκη,

Τηλ. 6944354456, e-mail:vanasoc@hotmail.com

IΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Ωτορινολαρυγγολογία παιδιών και ενηλίκων, ΩΡΛ Αλλεργία, Προληπτική ιατρική, Ιατρική Διατροφολογία, Συμπληρωματική Ιατρική, Βιταμίνη D

Δρ Τσάτσος Γεώργιος, Χημικός (Πανεπιστήμιο   Θεσσαλονίκης),           Master's degree, Βιοτεχνολογίας        (University of West of England),                 Βιοχημικός,              Διδάκτωρ της Φιλοσοφίας  (Imperial College London), Ιδρυτής και Διυθυντής της κατασκευάστριας εταιρείας καλλυντικών “COSMETIC”, Έδρα: Αθήνα,www.cosmetic.com.gr

mail: g.tsatsos@cosmetic.com.gr

Από εκείνη την εποχή τονίστηκε ο ρόλος της βιταμίνης D, ως οστεοπροστατευτικής βιταμίνης, διότι η έλλειψή της προκαλεί ραχίτιδα στα παιδιά και οστεομαλακία και οστεοπόρωση στους ενηλίκους [2].

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η βιταμίνη D, είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη, με συμπεριφορά ορμόνης, που επηρεάζει τη λειτουργία περισσοτέρων από 2000 γονιδίων και ευθύνεται για την προστασία του σώματος από πολλές ασθένειες. Βλέπε: H σημασία της βιταμίνης D στη διατήρηση της υγείας©

Ο όρος βιταμίνη D σημαίνει τη βιταμίνη D2 (εργοκαλσι-φερόλη) και τη βιταμίνη D3 (χοληκαλσιφερόλη). Η βιταμίνη D2 υπάρχει σε μικρές ποσότητες στο φυτικό βασίλειο και κυρίως σε ορισμένα μανιτάρια, ενώ η βιταμίνη D3 συντίθεται στο δέρμα από την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας Β του ηλιακού φωτός. Βλέπε: Φυσιολογία της βιταμίνης D3©

Όταν λέμε λοιπόν τον όρο βιταμίνη D εννοούμε κυρίως τη βιταμίνη D3. H βιταμίνη D υποστηρίζει την ομαλή λειτουργία όλων των οργανικών συστημάτων του ανθρωπίνου σώματος, διότι σχεδόν σε κάθε ιστό υπάρχουν υποδοχείς της, που εξασφαλίζουν τη δέσμευση της βιταμίνης D και επιτρέπεται έτσι η ομαλή λειτουργία των κυττάρων.

Η βιταμίνη D είναι μια βιταμίνη που συμπεριφέρεται ως ορμόνη. Το δέρμα είναι υπεύθυνο για την παραγωγή της βιταμίνης D3. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης στο ηλιόφως, η υπεριώδης ακτινοβολία Β διεισδύει στην επιδερμίδα και φωτολύει την προβιταμίνη D3 προς πρεβιταμίνη D3.

Η πρεβιταμίνη D3 μπορεί να ισομεριστεί προς βιταμίνη D3 ή να φωτολυθεί προς λυμιστερόλη και ταχυστερόλη. Η βιταμίνη D3 είναι επίσης ευαίσθητη στο ηλιόφως και φωτολύεται προς 5,6-τρανσβιταμίνη D3, υπερστερόλη Ι και υπερστερόλη ΙΙ. [23].Βλέπε: Βιοχημεία της βιταμίνης D©

Οι σημερινές συνθήκες διαβίωσης και εργασίας αποτρέπουν τους ανθρώπους να εκθέσουν το γυμνό δέρμα τους στην ηλιακή ακτινοβολία κατά τη διάρκεια της ημέρας, πράγμα που εμποδίζει τη σύνθεση επαρκών ποσοτήτων της βιταμίνης D3.

Από τον Απρίλιο μέχρι το Σεπτέμβριο η έκθεση στον ήλιο, από τις 11 έως τις 2 μμ, για 10-15 λεπτά εξασφαλίζει τις αναγκαίες ποσότητες, για τον οργανισμό της βιταμίνης D3. Από το Σεπτέμβριο μέχρι τον Απρίλιο οι άνθρωποι δεν εκτίθενται στον ήλιο, αφού ψύχεται η ατμόσφαιρα.

Επί πλέον η έκθεση στον ήλιο αυτό το χρονικό διάστημα δεν ευνοεί την παραγωγή βιταμίνης D, διότι οι ακτίνες πέφτουν προς τη γη πλαγίως και περιέχουν ανεπαρκείς ποσότητες υπεριώδους ακτινοβολίας Β, που ευθύνεται για τη φωτοσύνθεση της βιταμίνης D στο δέρμα [3].

Δυστυχώς και τους καλοκαιρινούς μήνες, οι περισσότεροι άνθρωποι αποφεύγουν την έκθεσή τους στον ήλιο, εξ αιτίας του κινδύνου πρόκλησης καρκίνου του δέρματος. Βεβαίως η πληροφορία ότι η αλόγιστη έκθεση στον ήλιο μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του δέρματος είναι ορθή.

Όμως για να φωτοσυντεθούν επαρκείς ποσότητες βιταμίνης D3 αρκούν μόνο 10-15 λεπτά ημερησίως στο μέσον της ημέρας. Αυτή η χρονική διάρκεια έκθεσης στον ήλιο επιτρέπει τη δημιουργία ερυθήματος του δέρματος, το οποίο δεν ευνοεί τη δερματική καρκινογένεση, αλλά τη χρήσιμη φωτοσύνθεση της βιταμίνης D3 . Βλέπε: ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ (ΗΠΑ) ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D ©

Άλλωστε η έκθεση στον ήλιο για περισσότερα από 15 λεπτά συνοδεύεται από διακοπή της φωτοσύνθεσης βιταμίνης D3 , διότι αρχίζει η παραγωγή της προστατευτικής ουσίας για το δέρμα της γνωστής μελανίνης.

Αν κανείς εκτεθεί στον ήλιο του μεσημεριού για 10-15 λεπτά δεν πρέπει να πλύνει το δέρμα του αμέσως, αλλά μετά από μία ώρα. Αν πλυθεί κανείς αμέσως μετά το ηλιόλουτρο απομακρύνει την προβιταμίνη D3 , η οποία είναι ο πρόδρομος της βιταμίνης D3 .

Η βιταμίνη D3 για να συντεθεί από την προβιταμίνη της χρειάζεται μια ώρα. Βλέπε: Τροποποίηση των επιπέδων της βιταμίνης D3 από παράγοντες του περιβάλλοντος©

Συνεπώς όποιος πηγαίνει στη θάλασσα με σκοπό να κάνει ηλιοθεραπεία με στόχο την παραγωγή βιταμίνης D3 θα πρέπει να μην εκτεθεί στον ήλιο πέραν των 15 λεπτών, να αποφύγει τη χρήση ηλιοπροστατευτικής κρέμας και να μη ξεπλύνει το δέρμα του αμέσως μετά την ηλιοθεραπεία για μία ώρα [6], διότι απομακρύνεται έτσι η προβιταμίνη D3.

Για να σχηματιστεί η βιταμίνη D3 από την προβιταμίνη D3 χρειάζεται να παρέλθει μία ώρα.

Δυστυχώς η έλλειψη πληροφόρησης έχει οδηγήσει τους κατοίκους ηλιόλουστων χωρών όπως οι χώρες της λεκάνης της Μεσογείου σε έλλειψη ή ανεπάρκεια της βιταμίνης D [4].

Τρόποι με τους οποίους δρα η βιταμίνη D στη διατήρηση της υγείας

Η έρευνες παγκοσμίως έχουν αποδείξει ότι το 85% του πληθυσμού της γης πάσχει από έλλειψη ή ανεπάρκεια βιταμίνης D χωρίς να το γνωρίζει. Το γεγονός αυτό, αργά ή γρήγορα επηρεάζει την κατάσταση της υγείας των ανθρώπων και αυτό έχει σοβαρή επίπτωση πλέον στη Δημόσια Υγεία κάθε χώρας. Βλέπε: Πανδημία έλλειψης βιταμίνης D©

Οι ειδικοί ερευνητές της βιταμίνης D , διεθνώς τονίζουν ότι σχεδόν όλα τα κύτταρα και οι ιστοί του σώματος διαθέτουν υποδοχείς για τη βιταμίνη D, Συνεπώς το κάθε κύτταρο για να λειτουργήσει ομαλά χρειάζεται να καλύψει τις ημερήσιες ανάγκες του σε βιταμίνη D .

Επιπλέον, 2000 γονίδια δεν λειτουργούν αποτελεσματικά, αν δεν κυκλοφορούν επαρκείς συγκεντρώσεις βιταμίνης D, στους ιστούς. Αυτές οι συγκεντρώσεις συμμετέχουν σε πολύπλοκες βιολογικές διαδικασίες του μεταβολισμού που εξασφαλίζουν υγεία.

Η φύση έχει προβλέψει για την τροφοδοσία του σώματος σε βιταμίνη D , αφού η βιταμίνη D συντίθεται στο δέρμα, όταν εκτίθεται στον ήλιο του μεσημεριού για 10-15 λεπτά, ημερησίως.

Δυστυχώς για δεκαετίες, τα πανεπιστήμια με τις ιατρικές σχολές και στη συνέχεια τα μέσα ενημέρωσης του κοινού δημιούργησαν φόβο έκθεσης στον ήλιο, εξαιτίας του γεγονότος ότι η υπερβολική έκθεση στον ήλιο τροποποιεί το DNA των κυττάρων του δέρματος και αυτό ευνοεί την καρκινογένεση. Επίσης διαδόθηκε η ευρεία χρήση, για τον ίδιο λόγο, των ηλιοπροστατευτικών ουσιών,, οι οποίες μπορεί να παρεμποδίσουν τη φωτοσύνθεση της βιταμίνης D στο δέρμα [5].

Οι περισσότεροι άνθρωποι λοιπόν είτε με τη θέλησή τους ή άθελά τους αποφεύγουν τον ήλιο ή αλείφονται με αντιηλιακές κρέμες με αποτέλεσμα να γίνονται υποβιταμινικοί D [6].

Τα άτομα άνω των 65 ετών δεν παράγουν επαρκείς ποσότητες βιταμίνης D3 στο δέρμα τους με αποτέλεσμα να κυκλοφορούν στο αίμα τους ελλιπή ή ανεπαρκή επίπεδα βιταμίνης D3. Tα άτομα που είναι ντυμένα όλο το χρόνο με ενδυμασία που δεν επιτρέπει την έκθεση στον ήλιο (ιερείς, Μοναχοί, Μοναχές, κλπ) συνήθως έχουν έλλειψη βιταμίνης D, καθώς και τα άτομα με σκούρο δέρμα [7].

Λειτουργίες του σώματος που επηρεάζονται από την υποβιταμίνωση D

Η παρουσία επαρκών επιπέδων βιταμίνης D και ιδιαίτερα της βιταμίνης D3 υποστηρίζει την ομαλή λειτουργία οργάνων και οργανικών συστημάτων του σώματος συμβάλοντας έτσι στα παρακάτω [8].

Διατήρηση της υγείας του καρδιοκυκλοφορικού συστήματος  Η έλλειψη βιταμίνης D βρέθηκε ότι έχει σχέση με διάφορες καρδιαγγειακές νόσους, , περιλαμβανομένης της υπέρτασης, της νόσου των στεφανιαίων, της καρδιομυοπάθειας και του διαβήτη.

Δημιουργία και μακροβιότητα των κυττάρων.

Διατήρηση της υγείας του δέρματος [23].

Διατήρηση της υγείας του παγκρέατος.

Ασκεί αντιγηραντική δράση [Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις βιταμίνης D στο σώμα, που εύκολα τροποποιούνται με τη συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D3, σχετίζονται μεγαλύτερο μήκος των τελομερών των λευκοκυττάρων, πράγμα που υπογραμμίζει τα πιθανά επωφελή αποτελέσματα αυτής της βιταμίνης-ορμόνης στη γήρανση του σώματος και στις νόσους που σχετίζονται με το γήρας [25].  

Επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου

Ευνοεί τη διατήρηση της ακουστικής ικανότητας

Διατηρεί την υγεία της αναπαραγωγής

Βελτιώνει τις αθλητικές επιδόσεις, συντηρώντας τη μυοσκελετική υγεία

Ευνοεί την υγεία των ματιών

Έχει αγγειοπροστατευτική δράση

Ευνοεί τη διατήρηση της υγείας του αναπνευστικού αφού συμβάλλει στην πρόληψη των αναπνευστικών λοιμώξεων, της αλλεργικής ρινίτιδας και του άσθματος.

Συμβάλλει στη διατήρηση της ομαλής λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος προστατεύοντας από τα αυτοάνοσα νοσήματα και από τις νόσους και τις διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος,

Ασκεί νευροπροστατευτική δράση και ευνοεί την καλή ψυχική διάθεση Συμμετέχει στο μεταβολισμό των υδατανθράκων και του λίπους συμβάλλοντας στη διατήρηση ισορροπημένου σωματικού βάρους.

Διατηρεί την υγεία των τριχών και των θυλάκων τους.

Εξασφαλίζει την οστική υγεία, προφυλάσσοντας τα παιδιά από τη ραχίτιδα και τους ενήλικους από την οστεομαλακία και την οστεοπόρωση, καθώς ενισχύει την απορρόφηση του ασβεστίου.

Ενισχύει το μυικό σύστημα και ελαττώνει τη συχνότητα των πτώσεων στο έδαφος των ηλικιωμένων και συνεπώς τα κατάγματα από πτώση.

Ευνοεί την καλή πέψη και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών των τροφών.

Προστατεύει το σώμα από τη δημιουργία ορισμένων μορφών καρκίνου (καρκίνος του εντέρου, μαστού, κλπ)

Προστατεύει τις εγκύους από την εκδήλωση προεκλαμψίας και τον τοκετό με καισαρική τομή

Τρόποι εξασφάλισης επιθυμητών και επαρκών επιπέδων βιταμίνης D3

Ο καλύτερος τρόπος εξασφάλισης επαρκών επιπέδων βιταμίνης D είναι η έκθεση του γυμνού δέρματος στην ηλιακή ακτινοβολία. Αυτός είναι ο απόλυτα φυσικός τρόπος σύνθεσης βιταμίνης D από τα δερματικά κύτταρα.

Το ανθρώπινο δέρμα, όταν εκτίθεται όλο το σώμα στον ήλιο το μεσημέρι, μέσα σε 10-15 λεπτά συνθέτει γύρω στις 10.000 Διεθνείς Μονάδες βιταμίνης D. Βεβαίως ελάχιστοι άνθρωποι μπορούν να επιτύχουν αυτά τα επίπεδα, εκτός αν βρίσκονται σε εποχή θερινών διακοπών, οι οποίες συνήθως δεν ξεπερνούν τις 10-20 συνεχείς ημέρες.

Οι κάτοικοι των βόρειων περιοχών του ημισφαιρίου της γης δεν βλέπουν ήλιο για πολλούς μήνες το έτος. Γιαυτό ο καλύτερος τρόπος να φωτοσυνθέσουν βιταμίνη D3 είναι οι θερινές διακοπές στις Μεσογειακές χώρες και η λήψη ή ενισχυμένων τροφίμων με βιταμίνη D3 ή βρώση τροφίμων που περιέχουν μεγάλες ποσότητες βιταμίνης .D3, όπως τα λιπαρά ψάρια (σολομός, σκουμπρί, τόνος, σαρδέλα) ή συμπληρωματική λήψη βιταμίνης D3 από το στόμα[9].

Η χρησιμοποίηση τεχνητών ηλιόλουτρων μέσω ειδικών συσκευών είναι δεν συνιστάται [10].

Έχει αποδειχτεί ότι και οι Μεσογειακοί λαοί στην πλειοψηφία τους είναι υποβιταμινικοί D, παρά την αυξημένη ηλιοφάνεια των Μεσογειακών χωρών, όλες τις εποχές του έτους [11].

Για τους λόγους που περιγράφηκαν πιο πάνω είναι αναγκαία η συμπληρωματική λήψη βιταμίνης D3 σε όλες τις ηλικίες και όλες τις εποχές του έτους, ιδίως από τα άτομα υψηλού κινδύνου για υποβιταμίνωση D, όπως τα ηλικιωμένα άτομα τα μικρά παιδιά οι έγκυες, τα άτομα που πάσχουν από αυτοάνοσο νόσημα, και οι καρκινοπαθείς.

Προτού αποφασίσει κανείς να πάρει από το στόμα, καθημερινά συμπλήρωμα βιταμίνης D3 καλόν είναι να μετράει τα επίπεδα της βιταμίνης D3 στο αίμα του. Αυτό επιτυγχάνεται μετρώντας τα επίπεδα των συγκεντρώσεων του κύριου μεταβολίτη της βιταμίνης D3 , της 25-υδροξυβιταμίνης D3 [25(OH)D3].

Ως σοβαρή έλλειψη της βιταμίνης D3 ορίζεται η παρουσία των επιπέδων της 25-υδρόξυβιταμίνης D3 [25(OH)D3] στον ορό, κάτω από τα ≤ 10ng/mL or ≤ 25nmol/L.

Ως έλλειψη της βιταμίνης D3 [deficiency]ορίζεται η παρουσία επιπέδων 25-υδρόξυβιταμίνης D3 (25OHD3) στον ορό, κάτω από τα 20 ng/ml ( 49·99 nmol/l).

Ως επάρκεια της βιταμίνης D3 [sufficiency] θεωρείται η συγκέντρωση της 25(OH)D3 >30 ng/mL (75 nmol/L) και

Ως ανεπάρκεια της βιταμίνης D3 [insufficiency] θεωρείται η συγκέντρωση της 25(OH)D3 των 21-29 ng/mL (50-75nmol/l)

Ως τοξικά θεωρούνται τα επίπεδα άνω των 100ng/ml. Βλέπε: Eπιθυμητές ή ιδανικές τιμές επιπέδων βιταμίνης D στο αίμα©

Αν κάποιος ξεκινήσει να παίρνει από το στόμα συμπληρωματικά βιταμίνη D3, θα πρέπει κατά τακτά χρονικά διαστήματα να μετράει τα επίπεδα της 25(OH)D3 και να ενημερώνει το γιατρό του, διότι ίσως χρειάζεται τροποποίηση της δοσολογίας. Ως υποκανονικά επίπεδα της βιταμίνης D3 ορίζονται τα επίπεδα της 25(OH)D3 κάτω των [12].

Το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων διεθνώς είναι υποβιταμινικοί, αυτό δεν σημαίνει ότι ο κάθένας είναι υποβιταμινικός. Γιαυτό δύο φορές το χρόνο καλόν είναι να μετρώνται τα επίπεδα της βιταμίνης D3.

Τα επιθυμητά επίππεδα των συγκεντρώσεων της βιταμίνης D3 στον ορό είναι τα 50-70ng/ml ή 125-175nmol/L. [26]. 

Ποια άτομα πιθανόν είναι υποβιταμινικά D;

Έλλειψη ή ανεπάρκεια βιταμίνης D3 μπορεί να έχουν οι παρακάτω ομάδες ανθρώπων:

Άτομα που δεν εκτίθενται στον ήλιο. Τα άτομα που αναγκάζονται για λόγους διαβίωσης ή εργασίας να μην εκτίθενται στον ήλιο συνήθως είναι υποβιταμινικοί D3.

Ακόμη και το καλοκαίρι είναι αδύνατον για αρκετούς ανθρώπους να εκτεθούν στον ήλιο του μεσημεριού, διότι είναι υποχρεωμένοι να εργάζονται σε κλειστούς χώρους και με συνθήκες τεχνητού φωτισμού.

Άλλοι είναι υποχρεωμένοι να φορούν όλο το χρόνο τέτοια ενδυμασία (π.χ. ράσα), που δεν τους επιτρέπει να εκτίθενται στην ηλιακή ακτινοβολία [13].

Άλλοι μπορεί να εκτίθενται στην ηλιακή ακτινοβολία, ενώ είναι προστατευμένοι με τζάμια του αυτοκινήτου ή των παραθύρων του σπιτιού τους ή της εργασίας τους. Τα τζάμια φιλτράρουν τα περισσότερα μήκη κύματος της ακτινοβολίας του ήλιου αποτρέποντας τη δράση της υπεριώδους ακτινοβολίας Β να δημιουργήσει βιταμίνη D3 στο δέρμα τους.

Το η αύξηση των επιπέδων του όζοντος της ατμόσφαιρας των αστικών περιοχών ευνοεί την απορρόφηση της υπεριώδους ακτινοβολίας Β του ηλιόφωτος και αυτό μπορεί να προκαλέσει υποβιταμίνωση D [14].

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας από θειούχες ενώσεις απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία Β του ηλιόφωτος, πράγμα που περιορίζει τη φωτοσύνθεση της βιταμίνης D3 στο δέρμα [15].

Η παχυσαρκία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για πρόκληση έλλειψης βιταμίνης D [16].

Τα παχύσαρκα άτομα έχουν μεγαλύτερες ανάγκες σε βιταμίνη D3 , καθώς η βιταμίνη D3, ως λιποδιαλυτή βιταμίνη συσσωρεύται στα κύτταρα του λιπώδους ιστού κυρίως του πρόσθιου κοιλιακού τοιχώματος [17].

Η έλλειψη ή ανεπάρκεια βιταμίνης D3 κατά την εγκυμοσύνη προδιαθέτει τις γυναίκες σε πρόκληση προεκλαμψίας και τοκετό με καισαρική τομή, ενώ τα επαρκή επίπεδα της βιταμίνης D3 είναι απαραίτητα για τη σκελετική και νευρική υγεία του εμβρύου και του νεογνού[18]. Βλέπε: Βιταμίνη D και η προεκλαμψία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης©

Η γήρανση του δέρματος στα άτομα άνω των 65 ετών δεν επιτρέπει τη φωτοσύνθεση της βιταμίνης D3 στο δέρμα. Επιπλέον τα ηλικιωμένα άτομα ζουν τις περισσότερες ώρες της ημέρας μέσα στην κατοικία τους. Επειδή τα ηλικιωμένα άτομα συνήθως είναι υποβιταμινικά D3 είναι επιρρεπή στις πτώσεις στο έδαφος λόγω μυικής αδυναμίας (μυοπάθεια από έλλειψη βιταμίνης D3) και νευροεκφυλιστικές νόσους, όπως η νόσος του Alzheimer [19]. Η πτώση προκαλεί εύκολα κατάγματα, αφού εξαιτίας της υποβίταμίνωσης D3 τα ηλικιωμένα άτομα πάσχουν και από οστεοπόρωση [20].

Τα άτομα με σκούρο δέρμα είναι επιρρεπή σε έλλειψη ή ανεπάρκεια βιταμίνης D. Η περισσότερη μελανίνη του δέρματος των ατόμων με σκουρόχρωμα δέρμα εμποδίζει την απορρόφηση της υπεριώδους ακτινοβολίας Β, πράγμα που περιορίζει την ικανότητα του δέρματος να φωτοσυνθέσει τη βιταμίνη D3 [21].

Tι πρέπει να κάνουν τα άτομα που έχουν ή είναι επιρρεπή σε έλλειψη ή ανεπάρκεια βιταμίνης D3;

Η βιταμίνη D3 σπανίζει στα τρόφιμα ή περιέχεται σε μικρές ποσότητες σε ορισμένες τροφές, όπως τα αυγά, το συκώτι, τα λιπαρά ψάρια. Τα τρόφιμα που έχουν ενισχυθεί με βιταμίνη D3, όπως π.χ. το γάλα, την περιέχουν σε μικρή ποσότητα, που μπορεί να καλύπτει ή να μην καλύπτει τις ανάγκες του οργανισμού για βιταμίνη D3[22].

Συνεπώς τα άτομα που περιλαμβάνονται στις ομάδες κινδύνου έλλειψης βιταμίνης D3 , εφόσον αδυνατούν να φωτοσυνθέσουν βιταμίνη D3 στο δέρμα τους με τη βοήθεια της ηλιακής ακτινοβολίας χρειάζεται να προσλαμβάνουν συμπληρωματικά από το στόμα βιταμίνη D3.

Σκευάσματα βιταμίνης D3 που λαμβάνονται από το στόμα

H βιταμίνη D3 κυκλοφορεί στο εμπόριο με τη μορφή χαπιών, καψουλών και διαφόρων διαλυμάτων. Ως γνωστόν η βιταμίνη D3 είναι λιποδιαλυτή και η απορρόφησή της γίνεται ασφαλέστερα, όταν λαμβάνεται μετά από γεύμα, που περιέχει λάδι ή άλλα λιπαρά.

Η επιλογή ενός σκευάσματος που περιέχει τη βιταμίνη D3 σε ελαιόλαδο επιτρέπει την ασφαλέστερη απορρόφησή της από το έντερο. Το σκεύασμα D3-Gkelin drops περιέχει την πιο δραστική βιολογικά βιταμίνη D3, διότι φέρεται μέσα σε εξευγενισμένο ελαιόλαδο, που επιτρέπει την ασφαλή απορρόφησή της από το έντερο. Kάθε σταγόνα του D3 Gkelin περιέχει 1000 IU(Διεθνείς Μονάδες) βιταμίνης D3.

Το D3-Gkelin είναι άγευστο, δεν περιέχει χημικά συντηρητικά και παίρνεται εύκολα από παιδιά και ενηλίκους. Η συσκευασία του είναι μικροσκοπική και μεταφέρεται εύκολα στην τσέπη.

Δοσολογία του D3-Gkelin drops

Η χορήγηση 1000-4000 ΙU βιταμίνης D3 [D3-Gkelin drops, 1-4 σταγόνες], καθημερινά είναι απαραίτητα για τη δημιουργία επιθυμητών επιπέδων γύρω στα 32ng/ml. Βεβαίως όταν κάποιος πάσχει από κάποια χρόνια νόσο θα πρέπει να μετράει τα επίπεδα της 25(OH)D3 , ώστε να καθορίζει ακριβέστερα τη δοσολογία της βιταμίνης D3 που θα προσλάβει.

Υπάρχουν άτομα, τα οποία για να φτάσουν τα επαρκή επίπεδα 25-υδροξυβιταμίνης D3 στον ορό τους μπορεί να χρειαστούν ακόμη και 8000ΙU D3-Gkelin

Στον πίνακα που ακολουθεί περιγράφεται η δοσολογία της βιταμίνης D3 σύμφωνα με το Institute of Medicine των ΗΠΑ.

Ηλικιακή ομάδα

Υπολογισμένες κατά μέσον όρο ανάγκες ημερήσιες (I.U/day)

Συνιστώμενη επιτρεπόμενη πρόσληψη με τη δίαιτα ημερησίως(mg/day) (I.U/day)

Ανώτατο όριο δόσης ημερησίως (I.U/day)

Βρέφη 0 έως 6 μηνών

**

**

1000

Βρέφη 6 έως 12 μηνών

**

**

1.500

1-3 ετών

400

600

2.500

4-8 ετών

400

600

3.000

9-13 ετών

400

600

4.000

14-18 ετών

400

600

4.000

19-30 ετών

400

600

4.000

31-50 ετών

400

600

4.000

51-70 ετών

400

600

4.000

51-70 ετών

400

600

4.000

>70 ετών

400

800

4.000

14-18 ετών έγκυες/θηλάζ-ουσες

400

600

4.000

19-50 ετών έγκυες/θηλάζ-ουσες

400

600

4.000

 

Bιβλιογραφία

1. Wolf G. The discovery of vitamin D: the contribution of Adolf Windaus. J Nutr. 2004 Jun;134(6):1299-302.

2. Morris HA, Turner AG, Anderson PH. Vitamin-D regulation of bone mineralization and remodelling during growth. Front Biosci (Elite Ed). 2012 Jan 1;4:677-89.

3. Chen TC, Chimeh F, Lu Z, Mathieu J, Person KS, Zhang A, Kohn N, Martinello S, Berkowitz R, Holick MF. Factors that influence the cutaneous Arch Biochem Biophys. 2007 Apr 15;460(2):213-7. Epub 2007 Jan 8.synthesis and dietary sources of vitamin D.

4. Lodén M, Beitner H, Gonzalez H, Edström DW, Akerström U, Austad J, Buraczewska-Norin I, Matsson M, Wulf HC. Sunscreen use: controversies, challenges and regulatory aspects. Br J Dermatol. 2011 Aug;165(2):255-62.

5. Matsuoka LY, Wortsman J, Hanifan N, Holick MF. Chronic sunscreen use decreases circulating concentrations of 25-hydroxyvitamin D. A preliminary study. Arch Dermatol. 1988 Dec;124(12):1802-4.

6. Holick M. Does sunscreen block the skin's ability to make vitamin D? If so, how can I get enough of this vitamin without raising my risk of skin cancer? Health News. 2002 Jul;8(7):12.

7. Holick MF, Chen TC, Lu Z, Sauter E. Vitamin D and skin physiology: a D-lightful story. J Bone Miner Res. 2007 Dec;22 Suppl 2:V28-33.

8. Moan J, Porojnicu AC. The photobiology of vitamin D--a topic of renewed focus.Tidsskr Nor Laegeforen. 2006 Apr 6;126(8):1048-52.

9. Sharma S, Barr AB, Macdonald HM, Sheehy T, Novotny R, Corriveau A. Vitamin D deficiency and disease risk among aboriginal Arctic populations. Nutr Rev. 2011 Aug;69(8):468-78.

10. Woo DK, Eide MJ. Tanning beds, skin cancer, and vitamin D: An examination of the scientific evidence and public health implications. Dermatol Ther. 2010 Jan-Feb;23(1):61-71.

11. Oren Y, Shapira Y, Agmon-Levin N, Kivity S, Zafrir Y, Altman A, Lerner A, Shoenfeld Y. Vitamin D insufficiency in a sunny environment: a demographic and seasonal analysis. Isr Med Assoc J. 2010 Dec;12(12):751-6.

12. Vashi PG, Trukova K, Lammersfeld CA, Braun DP, Gupta D. Impact of oral vitamin D supplementation on serum 25-hydroxyvitamin D levels in oncology. Nutr J. 2010 Nov 23;9:60.

13. Alshishtawy MM. To be or not to be exposed to direct sunlight: vitamin d deficiency in oman. Sultan Qaboos Univ Med J. 2011 May;11(2):196-200. Epub 2011 May 15.

14. Manicourt DH, Devogelaer JP. Urban tropospheric ozone increases the prevalence of vitamin D deficiency among Belgian postmenopausal women with outdoor activities during summer. J Clin Endocrinol Metab. 2008 Oct;93(10):3893-9.

15. Humayun Q, Iqbal R. The impact of atmospheric pollution on vitamin D status. J Pak Med Assoc. 2011 Feb;61(2):197-8.

16. Garanty-Bogacka B, Syrenicz M, Goral J, Krupa B, Syrenicz J, Walczak M, Syrenicz A. Serum 25-hydroxyvitamin D (25-OH-D) in obese adolescents. Endokrynol Pol. 2011;62(6):506-11.

17. Rosenblum JL, Castro VM, Moore CE, Kaplan LM. Calcium and vitamin D supplementation is associated with decreased abdominal visceral adipose tissue in overweight and obese adults. Am J Clin Nutr. 2012 Jan;95(1):101-8.

18. Liu NQ, Hewison M. Vitamin D, the placenta and pregnancy. Arch Biochem Biophys. 2011 Dec 2. [Epub ahead of print]

19. Lu'o'ng KV, Nguy Ecirctilde N LT. The beneficial role of vitamin d in Alzheimer's disease. Am J Alzheimers Dis Other Demen. 2011 Nov;26(7):511-20.

20. Chung M, Lee J, Terasawa T, Lau J, Trikalinos TA. Vitamin D With or Without Calcium Supplementation for Prevention of Cancer and Fractures: An Updated Meta-analysis for the U.S. Preventive Services Task Force. Ann Intern Med. 2011 Dec 20;155(12):827-38.

21. Brok J, Huusom L, Cortes D. Severe vitamin D deficiency in children born in Denmark of dark-skinned women. Ugeskr Laeger. 2011 Jun 27;173(26):1862-3.

22. Houghton LA, Gray AR, Szymlek-Gay EA, Heath AL, Ferguson EL. Vitamin D-fortified milk achieves the targeted serum 25-hydroxyvitamin D concentration without affecting that of parathyroid hormone in New Zealand toddlers. J Nutr. 2011 Oct;141(10):1840-6.

23. Holick MF, Smith E, Pincus S. Skin as the site of vitamin D synthesis and target tissue for 1,25-dihydroxyvitamin D3. Use of calcitriol (1,25-dihydroxyvitamin D3) for treatment of psoriasis. Arch Dermatol. 1987 Dec;123(12):1677-1683a.

24. Ross AC, Manson JE, Abrams SA, Aloia JF, Brannon PM, Clinton SK, Durazo-Arvizu RA, Gallagher JC, Gallo RL, Jones G,Kovacs CS, Mayne ST, Rosen CJ, Shapses SA. The 2011 Report on Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D from the Institute of Medicine: What Clinicians Need to Know. J Clin Endocrinol Metab. 2010 Nov 29.

25. Richards JB1, Valdes AM, Gardner JP, Paximadas D, Kimura M, Nessa A, Lu X, Surdulescu GL, Swaminathan R, Spector TD, Aviv A.  Higher serum vitamin D concentrations are associated with longer leukocyte telomere length in women. Am J Clin Nutr. 2007 Nov;86(5):1420-5.

2
6. Gröber U, Reichrath J, Holick MF. Live longer with vitamin D? Nutrients. 2015 Mar 12;7(3):1871-80. doi: 10.3390/nu7031871.

 







Τα αναγραφόμενα στο παραπάνω άρθρο είναι επιστημονική ενημέρωση των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελούν μέσα διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελούν ιατρική συμβουλή για ασθενείς. Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση. Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά χορηγούνται συμπληρωματικά με τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, υπό ιατρική καθοδήγηση, παρακολούθηση και ευθύνη.

 

Gelis22-7-2014 Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Εμψυχωτής (Medical Life Coach)
Δαμασκηνού 46, Κόρινθος, Τηλ. 2741026631, 6944280764, e-mail: pharmage@otenet.gr

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ:
  • ΩΡΛ Αλλεργία,
  • Εμβοές αυτιών,
  • κακοσμία στόματος,
  • Ροχαλητό,
  • Βαρηκοία,
  • Ίλιγγος,
  • Διαταραχές οσφρήσεως και γεύσης,
  • Διαταραχές της φωνής,
  • ΩΡΛ ογκολογία, Aντιγήρανση,
  • Προληπτική Ιατρική,
  • Ιατρική Διατροφολογία,
  • Συμπληρωματική Ιατρική,
  • Περιβαλλοντική Ιατρική,
  • Κόκκινο κρασί και Υγεία,
  • Βιταμίνη D,
  • Ιατρική Εμψύχωση [Medical Life Coaching]




 


Δρ. Δημήτριος Ν. Γκέλης

O Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, Iατρός, Ωτορινο- λαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών ζεί και εργάζεται στην Κόρινθο, Δαμασκηνού 46, τηλ. 27410 26631, 6944280764.