Σησαμέλαιο: Ένας φυσικός αντιοξειδωτικός, αντιφλεγμονώδης και αντικαρκινικός παράγοντας©

Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach

Οι σπόροι του σησαμιού και το σησαμέλαιο, που εξάγεται απ’ αυτούς είναι δημοφιλή τρόφιμα , διότι περιέχουν πολύτιμα για την υγεία θρεπτικά συστατικά. με αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιπολλαπλασιαστικές ιδιότητες (αναστολή του πολλαπλασιασμού και της ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων).

Οι σπόροι του σησαμιού περιέχουν σε ποσοστό περίπου 55% σησαμέλαιο και  20% πρωτεΐνη. Οι πρωτεΐνες του σησαμιού  περιέχουν περιορισμένες ποσότητες λυσίνης και μεγάλες ποσότητες τρυπτοφάνης και μεθειονίνης.

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Δαμασκηνού 46, Κόρινθος, τηλ. 2741026631, pharmage@otenet.gr
Ευάγγελος Γκόλας, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Καλιάφε 1Α, Ιωάννινα 45332, τηλ. 2651046817, vgolas@otenet.gr
Κωνσταντίνος Λυτρίδης, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Π. Μαχητών20, Λιβαδειά, τηλ. 2261027571
Ραγίντ Σαμαάν Αντώνιος, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Παπαθανασίου 9, Αλιβέρι 34500, τηλ. 2223029904
Δρ Αποστολόπουλος Κωνσταντίνος, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Διευθυντής ΩΡΛ κλινικής Γεν. Νοσοκομείου Καλαμάτας
Δρ Καραπάντζος Ηλίας, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Γ. Ζερβού 19, Δράμα, τηλ. 2521057557
Άρης Πάγκαλος, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Ηρώων Πολυτεχνείου 8, Άγιος Νικόλαος, 17124, Κρήτη, τηλ.2841066420
Το σησαμέλαιο είναι πλούσιο σε λινολεϊκό οξύ, ολεϊκό οξύγάμμα τοκοφερόλη  (έναντι των λοιπών ισομερών της βιταμίνης Ε) και λιποδιαλυτές λιγνάνες (σησαμίνη και σησαμινόλη). Λόγω της φυτοοιστρογονικής δράσης του το σησαμέλαιο προκαλεί  και υποχοληστερολαιμικά αποτελέσματα [1]. Από τις διάφορες ποικιλίες σησαμιού, το μαύρο σησάμι είναι το πλουσιότερο σε συνολικά φαινολικά  και λιγνάνες [2].

Παρά το γεγονός ότι, το σησαμέλαιο στην αδιύλιστη αρωματούχα μορφή του περιέχει υψηλά επίπεδα ακόρεστων λιπαρών οξέων και μικρές ποσότητες  ελεύθερων λιπαρών οξέων, εν τούτοις επιδεικνύει σημαντικά μεγαλύτερη σταθερότητα , συγκριτικά με άλλα φυτικά έλαια.

Η καλή σταθερότητα του σησαμελαίου κατά της αυτοξείδωσης  δεν έχει αποδοθεί μόνον στις φυσικές λιγνάνες και τοκοφερόλες που περιέχει, αλλά επίσης και στα καστανόχρωμα προϊόντα που παράγονται, όταν φρυγανίζονται οι σπόροι του σησαμιού. Μεταξύ όλων αυτών των στοιχείων υπάρχει συνεργικό αποτέλεσμα.

Οι λιγνάνες του σησαμελαίου μπορεί να κατηγοριοποιηθούν σε δύο τύπους, όπως π.χ. ενδογενείς λιγνάνες (σησαμίνη, σησαμολίνη) και φαινολικές ενώσεις  που κυρίως σχηματίζονται κατά τη διάρκεια της παραγωγής του σησαμελαίου (σησαμόλη, σησαμινόλη, κλπ).

Η αφθονότερη τοκοφερόλη που υπάρχει στο σησαμέλαιο είναι η γ-τοκοφερόλη.

Η σησαμίνη και η σησαμολίνη είναι ελάσσονα συστατικά του σησαμελαίου, που καταλαμβάνουν μόνον το 0,14% της συνολικής μάζας. Η σησαμίνη έχει μελετηθεί σε καλλιέργειες κυττάρων [3, 4].

Οι λιγνάνες του σησαμιού, μεταξύ των άλλων, τροποποιούν το μεταβολισμό των λιπαρών οξέων, αναστέλλουν την απορρόφηση και βιοσύνθεση της χοληστερόλης, δρουν αντιοξειδωτικά και εξοικονομούν τη βιταμίνη Ε, ελαττώνουν την αρτηριακή πίεση, βελτιώνουν τις ηπατικές λειτουργίες, που σχετίζονται με το μεταβολισμό του οινοπνεύματος και συμβάλουν στην αντιγήρανση [5, 6].

Από τις φαινολικές ενώσεις του σησαμελαίου η σησαμόλη είναι λιποδιαλυτή ουσία με αντιοξειδωτική δράση που εμποδίζει την αλλοίωση των ελαίων [7] και  μπορεί να προστατεύσει το σώμα από τις βλάβες που οφείλονται στις ελεύθερες ρίζες [8].

Η σησαμόλη μπορεί να εμποδίσει την αλλοίωση των ελαίων δρώντας αντιμυκητιασικά [9].

Οι σπόροι του σησαμιού  είναι η μία από τις πλουσιότερες τροφές σε λιγνάνες της ανθρώπινης διατροφής (μια  άλλη είναι ο λιναρόσπορος).

Ιδιότητες της σησαμίνης

Η σησαμίνη  είναι  αντιοξειδωτικός  και αντιφλεγμονώδης παράγοντας,  πιθανόν τροποποιητής των οιστρογονικών υποδοχέων  και μέτοχος στην καύση του λίπους. Γιαυτό το λόγο είναι χρήσιμη στους αθλητές και όσους επιθυμούν να χάσουν το επιπλέον λίπος του σώματός τους.

Η σησαμίνη χαρακτηρίζεται ως τροποποιητής του μεταβολισμού των λιπαρών οξέων. Φαίνεται ότι αναστέλλει τη δράση του ενζύμου  δέλτα-5-δεσατουράσης [delta-5-desaturase (Δ5-desaturase)], η οποία συμμετέχει στο ρυθμό του μεταβολισμού των λιπαρών οξέων.

Η σησαμίνη αναστέλλοντας τη δράση αυτού του ενζύμου ελαττώνει τα επίπεδα του εικοσαπεντανοϊκού οξέος, του γνωστού ΕPA, που είναι ένα από τα συστατικά του ιχθυελαίου, καθώς και του αραχιδονικού οξέος.

Αυτός ο μηχανισμός φαίνεται να εκδηλώνεται μετά τη λήψη του σησαμελαίου από το στόμα και την έναρξη της πέψης του. Ο άλλος κύριος μηχανισμός δράσης της σησαμίνης είναι η αναστολή της διαδικασίας της υδροξυλίωσης της ω-τοκοφερόλης [Tocopherol-ω-hydroxylation], που είναι ένα από τα στάδια του μεταβολισμού της βιταμίνης Ε στο ανθρώπινο σώμα.

Αναστέλλοντας αυτό το ένζυμο, η σησαμίνη προκαλεί μια σχετική αύξηση της βιταμίνης Ε στο σώμα, αλλά ιδιαίτερα της γάμμα υποομάδας (γ-τοκοφερόλη και  γ-τοκοτριενόλη). Αυτός ο μηχανισμός έχει επιβεβαιωθεί και μετά τη λήψη του σησαμελαίου από το στόμα.

Υπάρχουν και μερικοί άλλοι μηχανισμοί δράσης της σησαμίνης, που υπόσχονται προστασία από τη νόσο του Πάρκινσον και προαγωγή της οστικής μάζας. Όμως ,  οι περισσότεροι από αυτούς τους μηχανισμούς, όπως η τροποποίηση των οιστρογονικών υποδοχέων, η καύση του ηπατικού λίπους και η ενεργοποίηση του στοιχείου της αντιοξειδωτικής απόκρισης [antioxidant  response  element (ARE)] δεν έχουν επιβεβαιωθεί στους ανθρώπους και υπάρχουν λόγοι να υποψιαζόμαστε ότι δεν συμβαίνουν στους ανθρώπους.

Πιστεύεται ότι, είτε χρειάζονται μεγάλες συγκεντρώσεις για να συμβούν ή στην περίπτωση της καύσης του λίπους φαίνεται ότι αυτός ο μηχανισμός ισχύει αποκλειστικά μόνο στους επίμυες.

Η σησαμίνη αυξάνει επίσης το μεταβολισμό της γ-τοκοφερόλης και γ-τοκοτριενόλης, προλαβαίνοντας τη διάσπασή τους. Έτσι αυξάνουν τα επίπεδα  αυτών των βιταμερών της βιταμίνης Ε  και περιορίζεται η ανάγκη της συμπληρωματικής λήψης βιταμίνης Ε.

Από μελέτες που έχουν γίνει σε ανθρώπους βρέθηκε ότι η λήψη 100-150mg σησαμίνης (10-15g σπόρων σησαμιού) είναι επαρκής για να αυξηθούν οι αποθηκευμένες ποσότητες σησαμίνης στον οργανισμό σε τέτοιο επίπεδο , ώστε να διατηρούνται τα επαρκή επίπεδα της βιταμίνης Ε στο σώμα. Αυτό το έμμεσο αντιοξειδωτικό αποτέλεσμα ίσως είναι ο κύριος λόγος χορήγησης , συμπληρωματικά, της σησαμίνης.

Χρησιμότητα του σησαμελαλαίου

Το σησαμέλαιο εξάγεται από τους σπόρους του σησαμιού [Sesamum indicum L.] εφαρμόζεται στη βιομηχανία τροφίμων λόγω του υψηλού περιεχομένου του σε λιπαρά και πρωτεΐνη και χάριν του χαρακτηριστικού του αρώματος [10, 11].

Εκτός από τη χρήση του ως γαλακτοματοποιητικό, το σησαμέλαιο είναι πλούσιο σε ακόρεστα λιπαρά οξέα (παλμιτικό, στεαρικό, ολεϊκό και λινολενικό) [12, 13].

Το σησαμέλαιο είναι ευρέως καταναλισκόμενο τρόφιμο, λίαν επωφελές για τη διατήρηση της υγείας, χρησιμοποιούμενο στη μαγειρική, φαρμακευτική, την παρασκευή μαγειρικού λίπους και μαργαρίνης, παρασκευή σαπουνιού, παρασκευή ιατροτεχνολογικών βοηθημάτων (CE), όπως το Rhinosisam  nasalsprayκαι ως συνεργική ουσία στα εντομοκτόνα [14, 15].

Όσον αφορά τις βιολογικές ιδιότητες του σησαμελαίου , η παρουσία σ’αυτό φυσικών αντιοξειδωτικών, όπως η σησαμόλη, σησαμολίνη και γ-τοκοφερόλη, του εξασφαλίζουν μια υψηλή οξειδωτική σταθερότητα, που προλαβαίνει την οξείδωσή του από μηχανισμούς ελευθέρων ριζών [16, 17].

Επιπλέον, το σησαμέλαιο που χορηγήθηκε σε πειραματόζωα συμπληρωματικά από το στόμα επέδειξε αναλγητικές, αντιαλγαισθητικές, αντιπυρετικές, αντιφλεγμονώδεις δραστηριότητες [18, 19].

Πρόσφατες μελέτες της αντιοξειδωτικής και αντικαρκινικής δράσης των σπόρων του σησαμιού αύξησαν τις εφαρμογές του στα προϊόντα διατροφής με στόχο την ηπατοπροστασία, καρδιοπροστασία και καρκινοπροστασία [20].

Το σησαμέλαιο σε συνδυασμό με μαστιχέλαιο και βιταμίνη Ε [Rhinosisam nasal spray] χρησιμοποιείται ευρύτατα συμπληρωματικά σε ρινολογικές και ρινοχειρουργικές καταστάσεις, αξιοποιώντας την αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική και αντιπολλαπλασιαστική ιδιότητα του σησαμελαίου, την ισχυρή αντιβακτηριδιακή δράση του μαστιχελαίου και την ισχυρή αντιοξειδωτική δράση της βιταμίνης E.

To Rhinosisam  nasal  spray  χρησιμοποιείται βοηθητικά  στην οξεία και χρονία ρινοκολπίτιδα, την ξηρή ρινίτιδα, ξηρή ρινοφαρυγγίτιδα, το σύνδρομο κενής μύτης (empty nose syndrome), τη χρόνια μη αλλεργική ρινίτιδα, όζαινα, μετά από ρινοπλαστική επέμβαση, καυτηριασμούς των κάτω ρινικών κογχών, όπου δρα αντιφλεγμονωδώς, προλαβαίνει τη μετεγχειρητική λοίμωξη και επιταχύνει την επανεπιθηλιοποίηση του ρινικού βλεννογόνου.

Περισσότερα βλέπε: Rhinosisam nasal spray , 

ΚΑΚΟΣΜΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΣ, ΣΤΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ





Το Rhinosisam nasal spray σας αποστέλλεται ταχυδρομικά, τηλεφωνώντας στο 6944280764, στην τιμή των 9.95 Eυρώ περιλαμβανομένου του ΦΠΑ (+ 3.72 Ευρώ η αντικαταβολή και τα μεταφορικά). Μπορείτε επίσης να το παραγείλετε στέλνοντας  mail στη διεύθυνση pharmage@otenet.gr

Βιβλιογραφική τεκμηρίωση

1.MartinchikAN. Nutritionalvalueof sesame seeds. VoprPitan.2011;80(3):41-3.

2.Zhou L1, Lin X2, Abbasi AM3, Zheng B2. Phytochemical Contents and Antioxidant and Antiproliferative Activities of Selected Black and WhiteSesame Seeds. Biomed Res Int. 2016;2016:8495630. doi: 10.1155/2016/8495630. Epub 2016 Aug 14.

3.Kamal-Eldin A1, Moazzami AWashi S. Sesame seed lignans: potent physiological modulators and possible ingredients in functional foods &nutraceuticals. Recent Pat Food Nutr Agric. 2011 Jan;3(1):17-29.

4.Ikan, Raphael (1991). Natural Products: A Laboratory Guide 2nd Ed. San Diego: Academic Press, Inc. p. 50. ISBN0123705517.

5.Kamal-Eldin A1, Moazzami AWashi S. Sesame seed lignans: potent physiological modulators and possible ingredients in functional foods & nutraceuticals. Recent Pat Food Nutr Agric. 2011 Jan;3(1):17-29.

6.Namiki M1. Nutraceutical functions of sesame: a review. Crit Rev Food Sci Nutr. 2007;47(7):651-73.

7.Joo Yeon Kim, Dong Seong Choi and Mun Yhung Jung "Antiphoto-oxidative Activity of Sesamol in Methylene Blue- and Chlorophyll-Sensitized Photo-oxidation of Oil" J. Agric. Food Chem., 51 (11), 3460 -3465, 2003.

8.Ohsawa, Toshiko. "Sesamol and sesaminol as antioxidants." New Food Industry (1991), 33(6), 1-5.

9.Wynn, James P.; Kendrick, Andrew; Ratledge, Colin. "Sesamol as an inhibitor of growth and lipid metabolism in Mucor circinelloides via its action on malic enzyme." Lipids (1997), 32(6), 605-610.

10. Abou-Gharbia H.A., Shahidi F., Shehata A.A.Y., Youssef M.M. Effect of processing on oxidative stability of sesame oil extracted from intact and dehulled seed. J. Am. Oil Chem. Soc. 1997;74:215–221. doi: 10.1007/s11746-997-0126-9. [Cross Ref]

11. Abou-Gharbia H.A., Shehata A.A.Y., Shahidi F. Effect of processing on oxidative stability and lipid classes of sesame oil. Food Res. Int. 2000;33:331–340. doi: 10.1016/S0963-9969(00)00052-1. [Cross Ref]

12. Carvalho R.H.R., Galvão E.L., Barros J.Â.C., Conceição M.M., Sousa E.M.B.D. Extraction, fatty acid profile and antioxidant activity of sesame extract (Sesamum Indicum L.) Braz. J. Chem. Eng. 2012;29:409–420. doi: 10.1590/S0104-66322012000200020. [Cross Ref]

13. Isha D., Milind P. Eat til and protect dil. Int. Res. J. Pharm. 2012;3:54–57.

14. Xu J., Chen S., Hu Q. Antioxidant activity of brown pigment and extracts from black sesame seed (Sesamum indicum L) Food Chem. 2005;91:79–83. doi: 10.1016/j.foodchem.2004.05.051. [Cross Ref]

15. Doker O., Salgin U., Yieldiz N., Aydognus M., Calimi A. Extraction of sesame seed oil using supercritical CO2 and mathematical modeling. J. Food Eng. 2010;97:360–366. doi: 10.1016/j.jfoodeng.2009.10.030.[Cross Ref]

16. Corso M.P., Klen M.F., Silva E.A., Filho L.C., Santos J.N., Freitas L.S., Dariva C. Extraction of sesame seed (Sesamun indicum L) oil using compressed propane and supercritical carbon dioxide. J. Supercrit. Fluids.2010;52:56–61. doi: 10.1016/j.supflu.2009.11.012. [Cross Ref]

17. Rangkadilok N., Pholphana N., Mahidol C., Wongyai W., Saengsooksree K., Nookabkaew S., Satayavivad J. Variation of sesamin, sesamolin and tocopherols in sesame (Sesamum indicum L.) seeds and oil products in Thailand. Food Chem. 2010;122:724–730. doi: 10.1016/j.foodchem.2010.03.044. [Cross Ref]

18. Saleem T.S.M., Basha S.D., Mahesh G., Rani P.V.S. Analgesic, anti-pyretic and anti-inflammatory activity of dietary sesame oil in experimental animal models. Pharmacologia. 2011;2:172–177. doi: 10.5567/pharmacologia.2011.172.177. [Cross Ref]

19.Érika Maria Henriques Monteiro,1 Lucas Apolinário Chibli,1 Célia Hitomi Yamamoto,2 Mônica Cecília Santana Pereira,2Fernanda Maria Pinto Vilela,2 Mírian Pereira Rodarte,2 Míriam Aparecida de Oliveira Pinto,2 Maria da Penha Henriques do Amaral,2 Marcelo Silva Silvério,2 Ana Lúcia Santos de Matos Araújo,2 Aílson da Luz André de Araújo,2 Glauciemar Del-Vechio-Vieira,2 and Orlando Vieira de Sousa2,* Antinociceptive and Anti-Inflammatory Activities of the Sesame Oil and Sesamin. Nutrients. 2014 May; 6(5): 1931–1944. Published online 2014 May 12. doi:  10.3390/nu6051931

20.Cheng FC, Jinn TR, Hou RC, Tzen JT. Neuroprotective effects of sesamin and sesamolin on gerbil brain in cerebral ischemia. Int J Biomed Sci. 2006;2:284–8. [PMC free article] [PubMed]







Τα αναγραφόμενα στο παραπάνω άρθρο είναι επιστημονική ενημέρωση των ιατρών και των λοιπών επιστημόνων υγείας και δεν αποτελούν μέσα διάγνωσης ή αντιμετώπισης ή πρόληψης ασθενειών, ούτε αποτελούν ιατρική συμβουλή για ασθενείς. Την ευθύνη της διάγνωσης, θεραπείας και πρόληψης των ασθενειών τις έχει μόνον ο θεράπων ιατρός του κάθε ασθενούς, αφού πρώτα κάνει προσεκτικά ακριβή διάγνωση. Γιαυτό συνιστάται η αποφυγή της αυθαίρετης εφαρμογής ιατρικών πληροφοριών από μη ιατρούς. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα, αλλά χορηγούνται συμπληρωματικά με τις αποδεκτές υπό της ιατρικής επιστήμης θεραπείες ή θεραπευτικές τεχνικές και μεθόδους, υπό ιατρική καθοδήγηση, παρακολούθηση και ευθύνη.

 

Gelis22-7-2014 Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Εμψυχωτής (Medical Life Coach)
Δαμασκηνού 46, Κόρινθος, Τηλ. 2741026631, 6944280764, e-mail: pharmage@otenet.gr

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ:
  • ΩΡΛ Αλλεργία,
  • Εμβοές αυτιών,
  • κακοσμία στόματος,
  • Ροχαλητό,
  • Βαρηκοία,
  • Ίλιγγος,
  • Διαταραχές οσφρήσεως και γεύσης,
  • Διαταραχές της φωνής,
  • ΩΡΛ ογκολογία, Aντιγήρανση,
  • Προληπτική Ιατρική,
  • Ιατρική Διατροφολογία,
  • Συμπληρωματική Ιατρική,
  • Περιβαλλοντική Ιατρική,
  • Κόκκινο κρασί και Υγεία,
  • Βιταμίνη D,
  • Ιατρική Εμψύχωση [Medical Life Coaching]




 


Δρ. Δημήτριος Ν. Γκέλης

O Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, Iατρός, Ωτορινο- λαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών ζεί και εργάζεται στην Κόρινθο, Δαμασκηνού 46, τηλ. 27410 26631, 6944280764.