Δρ.Δημήτριος Ν. Γκέλης, Δρ Βασίλειος Ζαχαριάδης, Ευάγγελος Γκόλας, Άρης Πάγκαλος, Δημήτριος Μπατζακάκης

Ως ιδιοπαθής αιφνίδια νευραισθητήρια βαρηκοΐα [ΙΑΝΒ] ορίζεται η αιφνίδια απώλεια της ακοής μεγαλύτερης των 30dB, η οποία εκδηλώνεται τουλάχιστον σε τρεις παρακείμενες ακοομετρικές συχνότητες μέσα σε 72 ώρες ή λιγότερο με έναρξη ≤ 3 ημέρες και χωρίς γνωστά αίτια. Η ΙΑΝΒ είναι νόσος άγνωστης αιτιολογίας. [1].

Η παθογένεση της ΙΑΝΒ παραμένει, προς το παρόν αδιευκρίνιστη. Παρά τούτο φαίνεται η ΙΑΝΒ να χαρακτηρίζεται από την παρουσία υποξίας στην περίλεμφο του έσω ωτός και ως εκ τούτου και στην αιθουσαία κλίμακα και το όργανο του Corti, που υπάρχουν στο έσω ους [2].

MΕ ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ Η ιδιοπαθής αιφνίδια νευραιοσθητήρια βαρηκοΐα [ΙΑΝΒ ]είναι μια επείγουσα ωτορινολαρυγγολογική κατάσταση. Η συστηματική χορήγηση και η ενδοτυμπανική χορήγηση κορτικοστεροειδούς εφαρμόζονται ευρύτατα για τη θεραπεία της ΙΑΝΒ, ενώ χορηγούνται και αγγειοδιασταλτικά, ανοσοκατασταλτικά και αντιικά φάρμακα. Μόνο στο 61% των ασθενών αποκαθίσταται πλήρως η ακοή τους με την κορτιζονοθεραπεία. Η φαρμακοθεραπεία με κορτικοστεροειδή, που συνδυάζεται με τη χορήγηση υπερβαρικού οξυγόνου και του συμπληρώματος διατροφής Accougkel  μπορεί να προάγει τα κλινικά αποτελέσματα των ασθενών με μέτρια έως σοβαρή βαρηκοΐα. H θεραπεία με 10 συνεδρίες υπερβαρικού οξυγόνου  έχει αποδειχτεί ότι ασκεί σημαντικό επιπρόσθετο αποτέλεσμα, όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με την κορτιζονοθεραπεία , ιδίως όταν έχει αποτύχει η πρωταρχική θεραπεία με τη χορήγηση κορτικοστεροειδούς, από οποιαδήποτε οδό. Το Accougkel συνήθως χορηγείται πρωί και βράδυ μετά το φαγητό κατά τη διάρκεια των παραπάνω θεραπειών και συνεχίζεται για τρείς μήνες για την σταθεροποίηση του θεραπευτικού αποτελέσματος.

Η αιφνίδια βαρηκοΐα είναι μια επείγουσα ωτορινολαρυγγολογική κατάσταση. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery εστιάζονται κυρίως στην ιδιοπαθή αιφνίδια βαρηκοΐα των ενηλίκων ασθενών άνω των 18 ετών. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της ΙΑΝΒ μπορεί να βελτιώσει την αποκατάσταση της ακοής και την ποιότητα ζωής των ασθενών [3].

Η αιφνίδια νευραισθητήρια βαρηκοΐα αφορά τα 5 έως 20 στα 100,000 άτομα με την εμφάνιση 4000 νέων περιπτώσεων, κατ’ έτος στις ΗΠΑ [3].

Στους άνδρες ασθενείς με αιφνίδια βαρηκοΐα, κατά τη λήψη του ιστορικού τους ερευνάται η χρήση φαρμάκων κατά της στυτικής δυσλειτουργίας.

Οι αναστολείς του τύπου 5 φωσφοδιεστεράσης [Phosphodiesterase type 5 (PDE5) inhibitors] θεωρούνται θεραπείες πρώτης εκλογής για τους άνδρες με στυτική δυσλειτουργία. Στα φύλλα οδηγιών που συνοδεύουν τα ιδιοσακευάσματα της ταδαλαφίλης, σιλδεναφίλης και βαδεναφίλης που κυκλοφορούν στο εμπόριο αναφέρεται ότι μεταξύ των παρενεργειών τους περιλαμβάνεται η αιφνίδια βαρηκοΐα [23, 24, 25].

Θεραπείες της ιδιοπαθούς αιφνίδιας νευραισθητήριας βαρηκοίας

Αν η ΙΑΝΒ παραμείνει χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη αναπηρία. Έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα θεραπευτικά τα κορτικοστεροειδή, αγγειοδιασταλτικά, ανοσοκατασταλτικά, αντιικά φάρμακα και το υπερβαρικό οξυγόνο, αν και για όλα αυτά υπάρχουν αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις.

Σήμερα, η πλέον αποδεκτή θεραπεία, της ΙΑΝΒ γενικά είναι η χορήγηση κορτικοστεροειδών, αν και δεν υπάρχει μια παγκόσμια τυποποιημένη κατευθυντήρια οδηγία πρακτικής εφαρμογής της [4].

Έχουν χρησιμοποιηθεί ποικίλα θεραπευτικά σχήματα κορτικοστεροειδών με διαφορετικές δοσολογίες και διαφορετικούς τρόπους χορήγησης τους. Μια υψηλή δόση κορτικοστεροειδούς από το στόμα ή ενδοφλεβίως πιστεύεται ότι μπορεί να επαναφέρει την ακουστική ικανότητα. Η χορήγηση του κορτικοστεροειιδούς από το στόμα διαρκεί 10-14 ημέρες [5].

Η συστηματική χορήγηση και η ενδοτυμπανική χορήγηση κορτικοστεροειδούς εφαρμόζονται ευρύτατα για τη θεραπεία της ΙΑΝΒ, ενώ χορηγούνται και αγγειοδιασταλτικά, ανοσοκατασταλτικά και αντιικά φάρμακα. Παρά τούτο, μόνο στο 61% των ασθενών αποκαθίσταται πλήρως η ακοή τους και γιαυτό το λόγο υπάρχουν ακόμη αμφιλεγόμενες απόψεις για τη θεραπεία της ΙΑΝΒ [6].

Έτσι λοιπόν η θεραπεία της ΙΑΝΒ με κορτικοστεροειδή που χορηγούνται από οποιαδήποτε οδό δεν θεωρείται ικανοποιητική, καθώς μόνο στο 61% των πασχόντων αποκαθίσταται η ακοή τους [7].

Σε όσους η συστηματική χορήγηση κορτικοστεροειδούς αποδείχτηκε άκαρπη, εφαρμόστηκε ευρύτατα η ενδοτυμπανική ένεση κορτικοστεροειδούς με στόχο την απελευθέρωση του κορτικοστεροειδούς στο έσω ους. Η ενδοτυμπανική έκχυση κορτικοστεροειδούς μπορεί να συνοδευτεί από επιπλοκές, όπως η διάτρηση του τυμπάνου, η μυριγγίτιδα και η μέση ωτίτιδα.

Τα αποτελέσματα της θεραπείας της αιφνίδιας νευραισθητήριας βαρηκοίας με χορήγση κορτικοστεροειδούς, που έγινε με τρείς τρόπους [20]

O Lim HJ και οι συνεργάτες του (2012) στο Department of Otolaryngology, Ajou University School of Medicine, Suwon, Republic of Korea θεράπευσαν ασθενείς με αιφνίδια νευραισθητήρια βαρηκοΐα, τηρώντας διάφορα πρωτόκολλα επί ασθενών στα εξωτερικά ιατρεία.

Στη μελέτη τους συνέκριναν τρεις διαφορετικούς τρόπους θεραπείας χορηγώντας κορτικοστεροειδές. Η μελέτη ήταν προοπτική τυχαιοποιημένα ελεγχόμενη.

Μελετήθηκαν 60 ασθενείς που διαγνώστηκαν με αιφνίδια νευραισθητήρια βαρηκοΐα και αντιμετωπίστηκαν στα εξωτερικά ιατρεία.

Οι ασθενείς διαιρέθηκαν στην τύχη και σε ίσους αριθμούς τριών ομάδων, βάσει της θεραπείας που τους χορηγήθηκε.

Η πρώτη ομάδα ασθενών πήρε από το στόμα κορτικοστεροειδές για 10 ημέρες.

Η δεύτερη ομάδα πήρε ενδοτυμπανική ένεση δεξαμεθαζόνης, με 4 εγχύσεις μέσα σε 10 ημέρες.

Και στην τρίτη ομάδα χορηγήθηκε κορτικοστεροειδές με τους δύο τρόπους, δηλαδή από το στόμα και ενδοτυμπανικά.

Ο έλεγχος της βελτίωσης της ακουστικής ικανότητας έγινε μετρώντας 4 συχνότητες στο πάσχον αυτί (0.5, 1, 2, και 3 kHz). Η αλλαγή στην ακοή εκτιμήθηκε συγκρίνοντας τα ευρήματα των ακοομετρήσεων πριν και μετά τις θεραπείες

Η συχνότητα αποκατάστασης αξιολογήθηκε βάσει των κατευθυντήριων οδηγιών της American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery (AAO-HNS) Clinical Practice Guidelines

Τα αποτελέσματα της θεραπείας στις τρεις ομάδες ήσαν κέρδος ακοής για την Ομάδα Ι 12.8 ± 15.4 decibels (dB), για την Ομάδα ΙΙ 12.1 ± 14.6 dB και για την ομάδα ΙΙΙ 21.9 ± 26.2 dB. Η συχνότητα αποκατάστασης ήταν 60% στις ομάδες I και III και 55% στην ομάδα II. Η συνολική συχνότητα αποκατάστασης ήταν 58.3% (35 από τους 60 ασθενείς).

Δεν υπήρξε σημαντική διαφορά κέρδους ακοής και συχνότητας αποκατάστασης της ακοής μεταξύ των τριών ομάδων.

Δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά κέρδους ακοής σε κάποια ειδική συχνότητα μεταξύ των τριών ομάδων.

Συμπέρασμα: Τα τρία διαφορετικά πρωτόκολλα θεραπείας της αιφνίδιας νευραισθητήριας βαρηκοΐας με χορήγηση κορτικοστεροειδούς από το στόμα ή ενδοτυμπανικά ή με το συνδυασμό τους επέφερε τα ίδια αποτελέσματα συχνότητας αποκατάστασης της ακουστικής ικανότητας των ασθενών

Παρά τα ανωτέρω σε μια σοβαρή αιφνίδια βαρηκοΐα μπορεί να χρησιμοποιηθεί η συνδυασμένη ενδοτυμπανική και από του στόματος χορήγηση κορτικοστεροειδούς ως αρχική θεραπεία [21].

H θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο έχει αποδειχτεί ότι ασκεί σημαντικό επιπρόσθετο αποτέλεσμα, όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με την κορτιζονοθεραπεία [8], ιδίως όταν έχει αποτύχει η πρωταρχική θεραπεία με τη χορήγηση κορτικοστεροειδούς, από οποιαδήποτε οδό [22].

Τα αποτελέσματα της θεραπείας της ΙΑΝΒ βελτιώνονται γενικά όταν η θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο συνδυάζεται με οποιαδήποτε άλλη φαρμακευτική αγωγή [9].

Η συστηματική θεραπεία με κορτικοστεροειδή συν την ενδοτυμπανική ένεση κορτικοστεροειδούς μπορεί να είναι αποτελεσματικότερη από τη θεραπεία με συστηματική χορήγηση κορτικοστεροειδούς και τη θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο και γιαυτό μπορεί να γίνει θεραπεία πρώτης εκλογής για την ΙΑΝΒ, εφόσον δεν υπάρχει διαθέσιμος θάλαμος υπερβαρικού οξυγόνου [10].

Θεραπεία της ιδιοπαθούς νευραισθητήριας βαρηκοΐας [ΙΑΝΒ] με υπερβαρικό οξυγόνο (HBO2)

Η βελτίωση των οξέων διαταραχών του έσω ωτός με τη χρησιμοποίηση υπερβαρικού οξυγόνου πρωτοαναφέρθηκε στη βιβλιογραφία στο τέλος της δεκαετίας του 1960, τόσον από Γάλλους, όσο και από Γερμανούς συγγραφείς [11].

Η ιδιοπαθής αιφνίδια νευραισθητήρια βαρηκοΐα [ΙΑΝΒ] αποτελεί την πιο πρόσφατα αποδεκτή θεραπευτική ένδειξη της χρησιμοποίησης του υπερβαρικού οξυγόνου από την Undersea and Hyperbaric Medical Society’s Hyperbaric Oxygen Therapy Committee. Δυστυχώς, διεθνώς μόνο τα ναυτικά νοσοκομεία διαθέτουν θαλάμους υπεβαρικού οξυγόνου και ελάχιστα ιδιωτικά νοσοκομεία, ενώ η υπερβαρική ιατρική δεν διδάσκεται στα ιατρικά πανεπιστήμια και απαιτείται εξειδίκευση των ιατρών που θα ασχοληθούν με την υπερβαρική ιατρική.

Μέχρι σήμερα, η θεραπεία της ΙΑΝΒ με υπερβαρικό οξυγόνο έχει αξιολογηθεί σε περισσότερες από 100 ιατρικές ανακοινώσεις της διεθνούς βιβλιογραφίας, εκ των οποίων οι οκτώ είναι τυχαιοποιημένες και ελεγχόμενες κλινικές μελέτες.

Αν και οι αιτίες της αιφνίδιας απώλειας της ακοής δεν είναι απόλυτα εξακριβωμένες, πιστεύεται ότι σχετίζονται με την έλλειψη οξυγόνου, που προκαλείται μετά από κάποιο αγγειακό πρόβλημα, που δεν έχει ακόμη εντοπιστεί. Κατά τη θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο ο ασθενής εισπνέει καθαρό οξυγόνο, υπό αυξημένη ατμοσφαιρική πίεση μέσα σε ένα ειδικά σχεδιασμένο θάλαμο.

Με την μέθοδο αυτή αυξάνει ο εφοδιασμός του εγκεφάλου και του αυτιού με οξυγόνο με αποτέλεσμα να περιορίζεται η σοβαρότητα της βαρηκοΐας και των εμβοών[12].

Τα καλύτερα αποτελέσματα εξασφαλίζονται, όταν η θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο αρχίζει τις δύο πρώτες εβδομάδες από την έναρξη των συμπτωμάτων και συνδυάζεται με κορτιζονοθεραπεία. Σύμφωνα με τον Fujimura και τους συνεργάτες του οι ασθενείς που αντιμετωπίστηκαν με το συνδυασμό κορτιζονοθεραπείας και υπερβαρικού είχαν καλύτερα θεραπευτικά αποτελέσματα από εκείνους που είχαν πάρει μόνο κορτιζονοθεραπεία. [13].

Ο μέσος όρος κέρδους ακουστικής ικανότητας για μια μέτρια βαρηκοΐα μπορεί να φτάσει τα 19.3 dB και τα 37.7 dB για τις σοβαρές περιπτώσεις.

Αυτά τα επίπεδα βελτίωσης της ακουστικής ικανότητας μεταθέτουν τα μέτρια και σοβαρά ελλείμματα της ακοής σε μικρές απώλειες της ακοής, πράγμα που βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα της ζωής των πασχόντων, τόσο κλινικά, όσο και λειτουργικά [2].

Η θεραπεία με υπερβαρικό απαιτεί την αποτελεσματική επικοινωνία και συνεργασία μεταξύ του ωτορινολαρυγγολόγου, του ειδικού γιατρού στην υπερβαρική ιατρική και του ασθενούς και των συγγενών του. Οι ασθενείς έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν τους κινδύνους και τα οφέλη που μπορούν να έχουν από τη θεραπεία, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν άλλες τυποποιημένες εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές. Τα κριτήρια τα οποία χρησιμοποιεί ο θεράπων ωτορινολαρυγγολόγος θα πρέπει να εξηγούνται στον ασθενή, καθώς και τα πιθανά αναμενόμενα θεραπευτικά αποτελέσματα, πάντοτε σε συνεργασία με τον υπεύθυνο γιατρό του θαλάμου υπερβαρικού οξυγόνου.

Αρκετές φορές οι ασθενείς με ΙΑΝΒ ζητούν απεγνωσμένα τη χρησιμοποίηση του υπερβαρικού οξυγόνου, κάτω από το δυσάρεστο συναίσθημα της βαρηκοΐας και των εμβοών των αυτιών τους. Η θεραπεία με υπερβαρικό, σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να εφαρμοστεί μέχρι και την 36 ημέρα από την έναρξη των συμπτωμάτων. Σ’αυτή τη φάση δεν αναμένεται πλέον αυτόματη βελτίωση της κατάστασης του ασθενούς, καθώς η διαδικασία της φλεγμονής στα εσωτερικά αυτιά [έσω ώτα] δεν διαρκεί περισσότερο από 2-3 εβδομάδες.
Αν και η ενδοτυμπανική ένεση κορτικοστεροειδούς μπορεί να δημιούργησε κάποια οφέλη στην ακουστική ικανότητα, που είναι αντικειμενικά ορατά στο ακοόγραμμα του ασθενούς, εν τούτοις δεν μπορεί κανείς να προσδοκά γενικώς περαιτέρω βελτίωση μετά από 36 ημέρες.

Οι ασθενείς με αμφοτερόπλευρη μετρίου βαθμού βαρηκοΐα μπορεί να έχουν μεγαλύτερο όφελος από το συνδυασμό των θεραπειών υπερβαρικού και κορτιζονοθεραπείας.

Σε πολλές περιπτώσεις η θεραπεία με μόνο με υπερβαρικό μπορεί να αποκαταστήσει πλήρως τα φυσιολογικά επίπεδα ακουστικής ικανότητας και να εξαφανίσει τις εμβοές, χωρίς επιπλοκές [13].

Το τυποποιημένο θεραπευτικό σχήμα χορήγησης υπερβαρικού οξυγόνου για την ΙΑΝΒ δεν έχει ακόμη καθοριστεί. Το συνηθισμένο όμως θεραπευτικό σχέδιο που εφαρμόζεται είναι του θεραπευτικού πίνακα 45/90 (2 ATA 90 minutes) για δέκα συνεδρίες. Σε περίπτωση που ο ασθενής δείξει επάνοδο της ακοής του χωρίς εμβοές και στα δύο αυτιά κατά τη διάρκεια της τρίτης και πέμπτης συνεδρίας, δεν χρειάζεται να να γίνουν οι υπόλοιπες συνεδρίες.

Ο Topuz και οι συνεργάτες προτείνουν ένα θεραπευτικό σχήμα χορήγησης υπερβαρικού σε ασθενείς με ΙΑΝΒ στις 2.5 ATA επί 90 λεπτά δύο φορές την ημέρα, τις πρώτες 5 ημέρες και στη συνέχεια μια φορά την ημέρα για τις επόμενες δεκαπέντε ημέρες. Αυτό το θεραπευτικό σχήμα έχει δείξει καλά αποτελέσματα. Τα άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών με σοβαρή νευραισθητήρια βαρηκοΐα μεγαλύτερη των 60 dB, στα οποία έγινε θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο, χωρίς καθυστέρηση, επέδειξαν υψηλότερη συχνότητα αποκατάστασης της ακοής τους [14].

Αποτελέσματα αποκατάστασης της ακοής ασθενών με ΙΑΝΒ, στους οποίους έγινε συνδυασμός θεραπειών[15].

Η American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery [Α.Α.Ο.Η.Ν.S] των ΗΠΑ κάνει συστάσεις, που βασίζονται σε αποδείξεις και αφορούν την αξιολόγηση των ασθενών με νευραισθητήρια βαρηκοΐα και με ιδιαίτερη έμφαση στην ΙΑΝΒ [16].

Δίδεται έμφαση στη διαφορική διάγνωση της νευραισθητήριας βαρηκοΐας, όταν αυτή αποτελεί το κύριο ενόχλημα επίσκεψης ασθενούς στον ωτορινολαρυγγολόγο ή οποιοδήποτε άλλο κλινικό γιατρό.

Οι κλινικοί γιατροί θα πρέπει:

(1) Να κάνουν διάκριση μεταξύ της νευραισθητήριας βαρηκοΐας και της βαρηκοΐας τύπου αγωγιμότητας στους ασθενείς με αιφνίδια βαρηκοΐα.

(2) Να εκπαιδεύσουν τους ασθενείς με ιδιοπαθή νευραισθητήρια βαρηκοΐα για τη φύση της κατάστασής τους, τα οφέλη και τους κινδύνους από το είδος της θεραπείας, που θα τους εφαρμοστεί, καθώς και των περιορισμών της θεραπείας και πληροφοριών για την αποτελεσματικότητα των θεραπειών.

(3) Να καθοδηγήσουν τους πάσχοντες με ατελή θεραπευτικά αποτελέσματα στην ύπαρξη σύγχρονων ακουστικών βαρηκοΐας, τα οποία αποκαθιστούν την ακουστική ικανότητα και εξαφανίζουν, πιθανώς, τις εμβοές. Η επιτροπή της παραπάνω Ακαδημίας συστήνει επίσης:

(4) Να γίνεται αξιολόγηση των ασθενών με υποτιθέμενη ιδιοπαθή νευραισθητήρια βαρηκοΐα, για αμφοτερόπλευρη αιφνίδια βαρηκοΐα ή την εκδήλωση εστιακών νευρολογικών ευρημάτων.

(5) Η υποτιθέμενη ύπαρξη ΙΑΝΒ επιβεβαιώνεται, αν υπάρχει στο ακοόγραμμα απώλεια 30 dB σε τρεις συνεχόμενες συχνότητες και η υποκείμενη κατάσταση δεν μπορεί να εντοπιστεί από το ακοολογικό ιστορικό και την κλινική εξέταση του ασθενούς.

(6). Οι ασθενείς με ΙΑΝΒ θα πρέπει να ερευνώνται για την παρουσία οπισθοκοχλιακής παθολογίας με τη λήψη μαγνητικών τομογραφιών, ηλεκτρικών δυναμικών του εγκεφαλικού στελέχους ή συστηματική ακοομετρική παρακολούθηση.

(7) Σε περίπτωση που η αρχική αντιμετώπιση της ΙΑΝΒ με κορτιζονοθεραπεία είναι αναποτελεσματική συνιστάται η ενδοτυμπανική ένεση κορτικοστεροειδούς.

(8) Η παρακολούθηση των ασθενών με ΙΑΝΒ γίνεται με τη λήψη ακοογράμματος μέσα σε έξι μήνες από τη διάγνωση της διαταραχής. Σύμφωνα πάλι με την Α.Α.Ο.Η.Ν.S oι κλινικοί γιατροί θα πρέπει να δίδουν τις εξής δυνατότητες θεραπείας στους ασθενείς με ΙΑΝΒ.

Η σειρά με την οποία εφαρμόζεται η θεραπεία

(1) Αρχικά να χορηγούνται κορτικοστεροειδή στον κάθε ασθενή με ΙΑΝΒ

(2) Να εφαρμόζεται θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο μέσα σε τρεις μήνες, από τη στιγμή της διάγνωσης της ΙΑΝΒ.

Επίσης η Α.Α.Ο.Η.Ν.S δεν συνιστά τη θεραπεία ρουτίνας, των αντιικών φαρμάκων, των θρομβολυτικών, αγγειοδιασταλτικών, αγγειοδραστικών ουσιών ή αντιοξειδωτικών σε ασθενείς με ΙΑΝΒ. Επίσης δεν συνιστά:

(1) Τη λήψη αξονικής τομογραφίας της κεφαλής και του εγκεφάλου για την αρχική αξιολόγηση ενός ασθενούς με υποτιθέμενη ΙΑΝΒ και

(2) Τη διενέργεια εργαστηριακών εξετάσεων ρουτίνας σε ασθενείς με ΙΑΝΒ [16].

Θεραπεία της ιδιοπαθούς αιφνίδιας βαρηκοΐας με υπερβαρικό οξυγόνο σε ασθενείς, στους οποίους απέτυχε η φαρμακευτική θεραπεία

Ο Muzzi E, και οι συνεργάτες ανέφεραν δεκαεννέα περιπτώσεις ασθενών με αιφνίδια νευραισθητήρια βαρηκοΐα οι οποίοι δεν ανταποκρίθηκαν στη φαρμακευτική αγωγή, στην οξεία ή στη χρονία φάση της διαταραχής. Αυτοί οι ασθενείς τέθηκαν σε θάλαμο υπερβαρικού οξυγόνου και έκαναν εισπνοή καθαρού οξυγόνου υπό απόλυτη πίεση 2.5 ατμοσφαιρών επί 90 λεπτά και για 30 συνεδρίες.

Στους ασθενείς έγινε ακοομετρικός έλεγχος πριν και μετά τη θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο. Ο αριθμός των συνεδριών υπερβαρικού οξυγόνου, η ηλικία των ασθενών και η καθυστέρηση έναρξης της θεραπείας θεωρήθηκαν ως ποσοτικές μεταβλητές, που πιθανόν επηρέασαν το θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Η πολυπαραγοντική ανάλυση έδειξε ότι η θεραπεία διάσωσης με υπερβαρικό οξυγόνο φάνηκε ότι βελτίωσε τους ουδούς ακοής καθαρού τόνου των ασθενών, ιδίως στις χαμηλές συχνότητες. Τα θετικά αποτελέσματα ήσαν πιθανότερα, όσο προχωρημένη ήταν η ηλικία των ασθενών και δεν είχε καθυστερήσει η έναρξη της θεραπείας με υπερβαρικό οξυγόνο.

Η θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο στηρίζεται σε ισχυρά επιστημονικά δεδομένα που υποστηρίζουν τη χρήση του για τη βελτίωση της ακουστικής ικανότητας των ασθενών με ιδιοπαθή αιφνίδια νευραισθητήρια βαρηκοΐα, στις περιπτώσεις εκείνες που δεν ανταποκρίνονται στη φαρμακευτική αγωγή[17].

Τα πρόσφατα δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα του υπερβαρικού οξυγόνου (HBO) στην ιδιοπαθή αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα (SSNHL) παραμένουν αντικρουόμενα. Ορισμένες αναδρομικές μελέτες αναφέρουν καλύτερη ακοολογική αποκατάσταση με την προσθήκη HBO, ιδιαίτερα όταν η θεραπεία αρχίζει πολύ πρώιμα, εντός 12–14 ημερών από την έναρξη της απώλειας ακοής [26–28]. Ωστόσο, ο αναδρομικός και μη τυχαιοποιημένος σχεδιασμός αυτών των μελετών δεν επιτρέπει την ασφαλή διάκριση μεταξύ πραγματικού θεραπευτικού αποτελέσματος και πιθανής επίδρασης συγχυτικών ή προγνωστικών παραγόντων.

Η μελέτη των Nakayama et al. σε 116 ασθενείς έδειξε σημαντικά καλύτερα ακοολογικά αποτελέσματα με τον συνδυασμό HBO, κορτικοστεροειδών και προσταγλανδίνης E1 σε σύγκριση με κορτικοστεροειδή και PGE1 μόνο, ενώ ο ίλιγγος και η σοβαρότερη αρχική απώλεια ακοής αναδείχθηκαν ως αρνητικοί προγνωστικοί παράγοντες [28]. Παράλληλα, οι μελέτες των Justine et al. και Chin et al. υποστηρίζουν ότι η πολύ πρώιμη έναρξη του HBO συνδέεται με καλύτερη ακοολογική έκβαση [26,29].

Αντίθετα, η πολυκεντρική μελέτη των Gupta et al., παρά την αριθμητικά υψηλότερη ανάρρωση στην ομάδα HBO, δεν ανέδειξε στατιστικά σημαντική διαφορά έναντι της συμβατικής θεραπείας [27]. Ακόμη πιο σημαντικά, η μεγαλύτερη μελέτη των Xie et al., με χρήση propensity-score matching για τον περιορισμό των συγχυτικών παραγόντων, δεν έδειξε στατιστικά σημαντικό πρόσθετο όφελος από την προσθήκη HBO στη θεραπεία με κορτικοστεροειδή [30].

Συνεπώς, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν οριστικά ότι το HBO προσφέρει ανεξάρτητο θεραπευτικό όφελος στην SSNHL. Υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να είναι περισσότερο αποτελεσματικό όταν εφαρμόζεται πολύ νωρίς, ιδίως σε ασθενείς με σοβαρή ή βαθιά απώλεια ακοής, αλλά το εύρημα αυτό βασίζεται κυρίως σε αναδρομικές μελέτες [26,28,29]. Η απουσία στατιστικά σημαντικού οφέλους στις μελέτες Gupta et al. και, κυρίως, Xie et al. υποδεικνύει ότι μέρος της παρατηρούμενης αποτελεσματικότητας στις θετικές μελέτες ενδέχεται να οφείλεται σε selection bias, διαφορές στην αρχική βαρύτητα της νόσου και άλλους συγχυτικούς παράγοντες [27,30].

Επομένως, το HBO θα πρέπει να θεωρείται συμπληρωματική θεραπευτική επιλογή σε επιλεγμένους ασθενείς με SSNHL και όχι τεκμηριωμένα αποτελεσματική θεραπεία για όλους τους ασθενείς. Η πιθανότητα οφέλους φαίνεται να είναι μεγαλύτερη όταν η θεραπεία αρχίζει κατά το πρώτο 12–14ήμερο, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη αξιολόγηση και θεραπευτική παρέμβαση ιδιαίτερα σημαντικές [26,29]. Απαιτούνται μεγαλύτερες, καλά σχεδιασμένες τυχαιοποιημένες μελέτες ώστε να καθοριστεί με μεγαλύτερη βεβαιότητα η ανεξάρτητη αποτελεσματικότητα του HBO, καθώς και ο βέλτιστος χρόνος έναρξης και ο πληθυσμός ασθενών που είναι πιθανότερο να ωφεληθεί.

Συμπληρωματική θεραπεία της ιδιοπαθούς νευραισθητήριας βαρηκοΐας με το Αccougkel

To Accougkel είναι συμπλήρωμα διατροφής το οποίο περιέχει:

Bacopa monnieri: Το Bacopa monnieri είναι ένα μη αρωματικό φυτό που χρησιμοποιείται επί αιώνες σε χώρες της Ασίας. Δρα ασκώντας νευροπροστατευτική, νευροτονωτική, αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική και εξισορροπητική δράση των νευρομεταβιβαστών. Η δράση του Bacopa monnieri ενισχύεται και επαυξάνεται όταν συγχορηγείται μαζί με τις ακόλουθες αντιοξειδωτικές και νευροπροστατευτικές ουσίες, που συνυπάρχουν στις κάψουλες του Accougkel. Η Bacopa monnieri δεν διαθέτει μέχρι σήμερα επαρκή κλινική τεκμηρίωση για τη θεραπεία της οξείας νευροαισθητήριας βαρηκοΐας [ΑΝΒ]. Παρά τις νευροπροστατευτικές και αντιοξειδωτικές ιδιότητές της και τη μελέτη της κυρίως σε γνωστικές λειτουργίες, δεν υπάρχουν επαρκείς κλινικές δοκιμές που να αποδεικνύουν βελτίωση των ακουομετρικών κατωφλίων ή της αποκατάστασης μετά από αιφνίδια βαρηκοΐα. [31,32]

Βιταμίνη Β6: Η βιταμίνη Β6 είναι απαραίτητη για την παραγωγή νευροδιαβιβαστών. Υποστηρίζει την υγεία και τη λειτουργία των μονοπατιών του περιφερικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εμπλέκονται στην ακοή. Ασκεί αντιφλεγμονώδη δράση. Ρυθμίζει τα επίπεδα ομοκυστεΐνης, συμβάλλοντας στην καλύτερη αγγειακή υγεία και βελτιώνοντας ενδεχομένως τη ροή του αίματος στον κοχλία του εσωτερικού αυτιού.

Η βιταμίνη Β6 μπορεί να έχει θεωρητικά υποστηρικτικό ρόλο στην αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα, κυρίως μέσω της συμμετοχής της στον μεταβολισμό της ομοκυστεΐνης. Η υπερομοκυστεϊναιμία έχει συσχετιστεί με την αιφνίδια βαρηκοΐα και μπορεί να προκαλεί ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, οξειδωτικό στρες και διαταραχή της μικροκυκλοφορίας, επηρεάζοντας την αγγειακή τροφοδότηση του κοχλία [33–35]. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι η συμπληρωματική χορήγηση Β6 βελτιώνει την έκβαση της αιφνίδιας βαρηκοΐας· μάλιστα, μελέτες χορήγησης Β6 μαζί με φυλλικό οξύ και Β12 δεν έδειξαν σαφές κλινικό όφελος [36]. Επομένως, η Β6 μπορεί να θεωρηθεί κυρίως ως παράγοντας διατήρησης του φυσιολογικού μεταβολισμού της ομοκυστεΐνης και όχι ως ειδική θεραπεία της αιφνίδιας βαρηκοΐας. Η θεραπευτική αντιμετώπιση της αιφνίδιας βαρηκοΐας παραμένει βασισμένη κυρίως στην έγκαιρη χορήγηση κορτικοστεροειδών, με ενδοτυμπανική θεραπεία ως θεραπεία διάσωσης σε κατάλληλες περιπτώσεις [37].

Βιταμίνη Β9 (Φυλλικό οξύ): Επιδημιολογικές μελέτες έχουν συνδέσει την απώλεια ακοής με αυξημένη την ολική ομοκυστεΐνη στο πλάσμα και ανεπάρκεια φυλλικού οξέος (βιταμίνη Β9). Η συμπληρωματική λήψη φυλλικού οξέος μειώνει τα επίπεδα της ομοκυστεΐνης, γεγονός που δυνητικά μπορεί να βελτιώνει την απώλεια ακοής που σχετίζεται με την ηλικία. Η έλλειψη φυλλικού οξέος μπορεί να συμβάλλει σε πρόωρη απώλεια ακοής μέσω μηχανισμών που περιλαμβάνουν κοχλιακό οξειδωτικό στρες και διαταραχή του μεταβολισμού της ομοκυστεΐνης. Τα επαρκή επίπεδα φυλλικού οξέος μπορεί να ενισχύσουν τη ροή του αίματος στον κοχλία, υποστηρίζοντας την οξυγόνωση και την παροχή θρεπτικών συστατικών.

Η ανεπάρκεια φυλλικού οξέος και τα αυξημένα επίπεδα ολικής ομοκυστεΐνης έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο ηλικιακής απώλειας ακοής (πρεσβυακοΐα) [38,39]. Η διαταραχή του μεταβολισμού της ομοκυστεΐνης μπορεί να συμβάλλει σε ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, οξειδωτικό στρες και διαταραχή της μικροκυκλοφορίας του κοχλία [39,40].

Σε τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη, η χορήγηση 800 μg φυλλικού οξέος ημερησίως για 3 έτη επιβράδυνε την επιδείνωση των ακουστικών κατωφλίων στις χαμηλές συχνότητες σε ηλικιωμένα άτομα με αυξημένη ομοκυστεΐνη [41]. Πρόσφατα δεδομένα υποστηρίζουν επίσης τη συσχέτιση της υπερομοκυστεϊναιμίας και της ανεπαρκούς κατάστασης φυλλικού οξέος με αυξημένη ευαισθησία στην απώλεια ακοής, ιδιαίτερα σε άτομα που εκτίθενται σε θόρυβο [42]. Επομένως, η επάρκεια της βιταμίνης Β9 μπορεί να έχει δυνητικά προστατευτικό ρόλο στην ακοή, χωρίς όμως να έχει τεκμηριωθεί ότι αποκαθιστά ήδη εγκατεστημένη βαρηκοΐα.

Βιταμίνη Β12: Η βιταμίνη Β12 παίζει σημαντικό ρόλο στη δόμηση και διατήρηση της μυελίνης των νεύρων, συμπεριλαμβανομένου του κοχλιακού νεύρου. Συμμετέχει στον μεταβολισμό της ομοκυστεΐνης και η επάρκειά της συμβάλλει στη φυσιολογική νευρολογική λειτουργία.

Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος και συμμετέχει στον μεταβολισμό της ομοκυστεΐνης. Η ανεπάρκειά της μπορεί να προκαλέσει νευρολογική δυσλειτουργία και νευροεκφυλιστικές αλλοιώσεις. Παράλληλα, αυξημένα επίπεδα ομοκυστεΐνης έχουν συσχετιστεί με την αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα (ΑΝΒ). Μια μετα-ανάλυση έδειξε ότι οι ασθενείς με ΑΝΒ έχουν σημαντικά υψηλότερες συγκεντρώσεις ομοκυστεΐνης σε σχέση με τους μάρτυρες [43]. Η υπερομοκυστεϊναιμία έχει επίσης συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ΑΝΒ και δυσμενέστερη έκβαση, γεγονός που υποστηρίζει πιθανή συμμετοχή μικροαγγειακών και ενδοθηλιακών μηχανισμών στην παθοφυσιολογία της νόσου [44]. Ωστόσο, η σύγχρονη βιβλιογραφία δεν τεκμηριώνει ότι η χορήγηση βιταμίνης Β12 βελτιώνει από μόνη της την αποκατάσταση της ακοής στην οξεία ΑΝΒ. Συστηματική ανασκόπηση έδειξε ότι τα χαμηλά επίπεδα Β12 συσχετίζονται με συχνότερη διαταραχή της ακοής, αλλά τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με βελτίωση των ακουομετρικών κατωφλίων μετά από θεραπεία με Β12 παραμένουν ανεπαρκή [45]. Επομένως, η Β12 μπορεί να εξεταστεί ως επικουρική παρέμβαση κυρίως σε ασθενείς με τεκμηριωμένη ανεπάρκεια Β12 ή/και αυξημένη ομοκυστεΐνη, με στόχο τη διόρθωση ενός δυνητικά τροποποιήσιμου νευρολογικού και μεταβολικού παράγοντα, και όχι ως ειδική θεραπεία της ΑΝΒ [43–45].

Κιτρικό Μαγνήσιο: Το μαγνήσιο συμμετέχει στην κυτταρική προστασία, την αγγειοδιαστολή και την αντιοξειδωτική άμυνα. Επίσης, σταθεροποιεί την ομοιόσταση του ασβεστίου στα τριχωτά κύτταρα του κοχλία, αποτρέποντας την κυτταρική βλάβη.

Το μαγνήσιο έχει μελετηθεί ως πιθανή επικουρική θεραπεία της ΑΝΒ, με μικρές κλινικές μελέτες να δείχνουν ενθαρρυντικά αποτελέσματα όταν χορηγείται μαζί με άλλες θεραπευτικές παρεμβάσεις [46,47].

Ginkgo biloba: Το Ginkgo biloba είναι ιθαγενές δένδρο της Ανατολικής Ασίας. Τα συστατικά των φύλλων και των καρπών του έχουν διερευνηθεί λόγω της δυνατότητάς τους να βελτιώνουν τη μικροκυκλοφορία του αίματος και να παρέχουν νευροπροστατευτικά οφέλη.

Το Ginkgo biloba διαθέτει την ισχυρότερη ειδική βιβλιογραφική υποστήριξη ως πιθανή επικουρική θεραπεία της ΑΝΒ. Μετα-ανάλυση 27 μελετών με 2.623 ασθενείς έδειξε ότι η προσθήκη εκχυλίσματος Ginkgo biloba στη βασική θεραπεία συσχετίστηκε με σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα ως προς την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και τα ακουομετρικά κατώφλια [48]. Προγενέστερη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 11 τυχαιοποιημένων μελετών με 1.069 ασθενείς κατέληξε επίσης σε καλύτερη κλινική ανταπόκριση και μεγαλύτερη βελτίωση του καθαρού τονικού μέσου όρου όταν το Ginkgo biloba προστέθηκε στα κορτικοστεροειδή [49]. Ωστόσο, η ποιότητα των διαθέσιμων δεδομένων δεν είναι υψηλή και απαιτούνται μεγαλύτερες, καλά σχεδιασμένες τυχαιοποιημένες μελέτες για την οριστική επιβεβαίωση του οφέλους [48,49].

Μελατονίνη: Η μελατονίνη ασκεί νευροπροστατευτική και αντιοξειδωτική δράση. Χαμηλότερα επίπεδα μελατονίνης έχουν συσχετιστεί με την παρουσία και τη βαρύτητα της ιδιοπαθούς αιφνίδιας νευροαισθητήριας βαρηκοΐας, ενώ υψηλότερα αρχικά επίπεδα φαίνεται να σχετίζονται με καλύτερη ανταπόκριση στη θεραπεία. Ωστόσο, η μελατονίνη παραμένει ερευνητικός προγνωστικός βιοδείκτης και όχι καθιερωμένη θεραπεία [50,51].

Η μελατονίνη ενδέχεται να μειώνει την επιβάρυνση από τις εμβοές, ιδιαίτερα σε ασθενείς στους οποίους συνυπάρχει διαταραχή του ύπνου, χωρίς όμως να υπάρχουν επαρκή δεδομένα που να τεκμηριώνουν ειδική αποτελεσματικότητα στις εμβοές της αιφνίδιας νευροαισθητήριας βαρηκοΐας [52].

Πικολινικός Ψευδάργυρος: Ο ψευδάργυρος μπορεί να βελτιώσει τη νευροαισθητήρια βαρηκοΐα, μειώνοντας το οξειδωτικό στρες και υποστηρίζοντας την κοχλιακή λειτουργία.

Η βιβλιογραφία για τον ψευδάργυρο στην Αιφνίδια Νευροαισθητήρια Βαρηκοΐα (ΑΝΒ) είναι αντιφατική. Μια τυχαιοποιημένη μελέτη του 2015 [53] και μια πρόσφατη ανασκόπηση [54] αναφέρουν ότι η συμπληρωματική χορήγησή του δεν προσφέρει επιπλέον όφελος πέρα από τα κορτικοστεροειδή. Αντίθετα, μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση δικτύου [55] έδειξε ότι ο συνδυασμός ενδοφλέβιων κορτικοστεροειδών με ψευδάργυρο μπορεί να έχει συγκρίσιμα οφέλη, αλλά τόνισε ότι το εύρημα βασίζεται σε μία μόνο μελέτη και χρήζει προσοχής.

Η ισχυρότερη ένδειξη αφορά περιπτώσεις εργαστηριακά επιβεβαιωμένης ανεπάρκειας ψευδαργύρου, καθώς η μείωση του ψευδαργύρου στον ορό σχετίζεται με βαρύτερη βαρηκοΐα. Μάλιστα, μια μελέτη του 2011 [56] έδειξε όφελος ακόμα και σε ασθενείς με φυσιολογικά επίπεδα, ιδιαίτερα στις συχνότητες 2000 Hz και 8000 Hz. Για αυτό, στα άτομα με αιφνίδια βαρηκοΐα μπορεί να εξετάζεται η μέτρηση των συγκεντρώσεων ψευδαργύρου στον ορό, ιδίως όταν υπάρχει κλινική υποψία διατροφικής ή μεταβολικής ανεπάρκειας.

L-θεανίνη: Η L-θεανίνη είναι ένα αμινοξύ που συναντάται κυρίως στο πράσινο τσάι και έχει ενδιαφέρον για την πιθανή συμβολή της στην υποστήριξη της υγείας του νευρικού συστήματος λόγω των αγχολυτικών, αντιοξειδωτικών και πιθανών νευροπροστατευτικών ιδιοτήτων της. Η L-θεανίνη μπορεί να επηρεάζει τη νευροδιαβίβαση, συμπεριλαμβανομένων μηχανισμών που σχετίζονται με το GABA, και έχει μελετηθεί κυρίως σε σχέση με το στρες, το άγχος, τη γνωστική λειτουργία και τον ύπνο.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν ειδικές κλινικές μελέτες που να τεκμηριώνουν τη χρήση της L-θεανίνης στην αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα. Τα διαθέσιμα δεδομένα αφορούν κυρίως το στρες, το άγχος, τη γνωστική λειτουργία και πιθανές νευροπροστατευτικές δράσεις. Επομένως, δεν υποστηρίζεται σήμερα ως θεραπεία της αιφνίδιας βαρηκοΐας.

Πληροφορίες για το Accougkel αναφέρονται στην ιστοσελίδα www.pharmagel.gr

Συμπέρασμα

Εκτός από την συμβατική φαρμακευτική  θεραπεία, η συμπληρωματική θεραπεία με έναν αριθμό συνεδρειών υπερβαρικού οξυγόνου και τη χορήγηση του συμπληρώματος Accougkel μπορεί, εφόσον εφαρμοστούν εγκαίρως να αποκαταστήσουν την απώλεια της ακουστικής ικανότητας και των εμβοών που συνοδεύουν την ιδιοπαθή αιφνίδια νευραισθητήρια βαρηκοΐα. 

Καλύτερα αποτελέσματα προκαλεί η συμπληρωματική αγωγή με υπερβαρικό οξυγόνο και Accougkel, όταν εφαρμόζoνται  ταυτόχρονα με τη φαρμακευτική αγωγή. Το υπερβαρικό οξυγόνο μπορεί να προάγει την οξυγόνωση του έσω ωτός και να ξαναγεννήσει την ακουστική ικανότητα. Ενώ το Accougkel με τη δράση των συστατικών του συμβάλλει στην αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας του εσωτερικού αυτιού.

Στους ασθενείς που απέτυχε η κορτιζονοθεραπεία από το στόμα ή ενδοφλεβίως ή μετά από ενδοτυμπανική ένεση κορτικοστεροειδούς μπορεί να ωφεληθούν από τη θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο και τη χορήγηση Accougkel για τρεις μήνες.

Οι έρευνες, που αφορούν την κατανήση της δράσης του υπερβαρικού οξυγόνου σε μοριακό επίπεδο και ιστολογικά συνεχίζεται σε πειραματόζωα. Και σε τυχαιοποιημένες διπλές κλινικές μελέτες επί ανθρώπων, τα αποτελέσματα των οποίων θα ανακοινωθούν στο εγγύς μέλλον.

Εκτός από τις επιστημονικές διεθνείς ανακοινώσεις για την ωφελιμότητα του υπερβαρικού οξυγόνου, η  κλινική εμπειρία των συγγραφέων του παρόντος επιστημονικού άρθρου έδειξε ότι η θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο των ασθενών με ιδιοπαθή αιφνίδια νευραισθητήρια βαρηκοΐα, όταν αυτή εφαρμόζεται έγκαιρα, στην αρχή της εκδήλωσης της αιφνίδιας βαρηκοΐας και των εμβοών και ταυτόχρονα χορηγούνται κορτιοκοστεροειδή και Accougkel, αποτελεί μια ασφαλή και αποτελεσματική πρακτική, ιδίως όταν υπάρχει έγκαιρη συντονισμένη συνεργασία του θεράποντα ωτορινολαρυγγολόγου του ασθενούς, του γιατρού υπερβαρικής ιατρικής και του τεχνολογικού προσωπικού του θαλάμου υχορήγησης υπερβαρικού οξυγόνου.

Η χορήγηση υπερβαρικού οξυγόνου είναι ασφαλής ιατρική πράξη, όταν εφαρμόζεται από έμπειρο υπερβαρικό θεραπευτή και τεχνολογικό προσωπικό.

Για τη θεραπεία της ΙΑΝΒ οι 20 συνεδρίες χορήγησης υπερβαρικού οξυγόνου σε πίεση 2.5 ατμοσφαιρών είναι ανεκτές από τους ασθενείς, με ασήμαντες, σπάνιες επιπλοκές. Η θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο πρέπει να επιλέγεται οπωσδήποτε σε όλες τις περιπτώσεις ολικής ή πολύ σοβαρής αιφνίδιας απώλειας της ακοής [18].

Τα αποτελέσματα της αποκατάστασης της ακουστικής ικανότητας στους ασθενείς με ΙΑΝΒ ποικίλουν, ανάλογα με το βαθμό της βαρηκοΐας και τον τύπο του ακοογραφήματος που συνοδεύει τη βαρηκοΐα.

Η φαρμακοθεραπεία με κορτικοστεροειδή, που συνδυάζεται με τη χορήγηση υπερβαρικού οξυγόνου και του συμπληρώματος Accougkel μπορεί να προάγει τα κλινικά αποτελέσματα των ασθενών με μέτρια έως σοβαρή βαρηκοΐα και με τύπο επίπεδου ή κατιόντος ακοογραφήματος νευραισθητήριας βαρηκοΐας [19].

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1. Hughes GB, Freedman MA, Haberkamp TJ, Guay ME. Sudden sensorineural hearing loss. Otolaryngol Clin North Am. 1996 Jun;29(3):393–405. [PubMed]

2. Murphy-Lavoie H, Piper S, Moon RE, Legros T. Hyperbaric oxygen therapy for idiopathic sudden sensorineural hearing loss. Undersea Hyperb Med. 2012 May-Jun;39(3):777-92.

3, Stachler RJ, Chandrasekhar SS, Archer SM, Rosenfeld RM, Schwartz SR, Barrs DM, Brown SR, Fife TD, Ford P, Ganiats TG, Hollingsworth DB, Lewandowski CA, Montano JJ, Saunders JE, Tucci DL, Valente M, Warren BE, Yaremchuk KL, Robertson PJ; American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery. Clinical practice guideline: sudden hearing loss. Otolaryngol Head Neck Surg. 2012 Mar;146(3 Suppl):S1-35.

4. Rauch SD. Clinical practice: idiopathic sudden sensorineural hearing loss. N Engl J Med. 2008 Aug 21;359(8):833–840. [PubMed]

5. Conlin AE, Parnes LS. Treatment of sudden sensorineural hearing loss: I. a systematic review. Arch Otolaryngol Head Neck Surg. 2007 Jun;133(6):573–581. [PubMed]

6. Imsuwansri T, Poonsap P, Snidvongs K. Hyperbaric oxygen therapy for sudden sensorineural hearing loss after failure from oral and intratympanic corticosteroid. Clin Exp Otorhinolaryngol. 2012 Apr;5 Suppl 1:S99-S102. Epub 2012 Apr 30.

7. Wilson WR, Byl FM, Laird N. The efficacy of steroids in the treatment of idiopathic sudden hearing loss: a double-blind clinical study. Arch Otolaryngol. 1980 Dec;106(12):772–776. [PubMed]

8. Fujimura T, Suzuki H, Shiomori T, Udaka T, Mori T. Hyperbaric oxygen and steroid therapy for idiopathic sudden sensorineural hearing loss. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2007 Aug;264(8):861–866. [PubMed]

9. Topuz E, Yigit O, Cinar U, Seven H. Should hyperbaric oxygen be added to treatment in idiopathic sudden sensorineural hearing loss? Eur Arch Otorhinolaryngol. 2004 Aug;261(7):393–396. [PubMed]

10. Suzuki H, Hashida K, Nguyen KH, Hohchi N, Katoh A, Koizumi H, Ohbuchi T. Efficacy of intratympanic steroid administration on idiopathic sudden sensorineural hearing loss in comparison with hyperbaric oxygen therapy. Laryngoscope. 2012 May;122(5):1154-7. doi: 10.1002/lary.23245. Epub 2012 Mar 23.

11. Körpinar S, Alkan Z, Yiğit O, Gör AP, Toklu AS, Cakir B, Soyuyüce OG, Ozkul H. Factors influencing the outcome of idiopathic sudden sensorineural hearing loss treated with hyperbaric oxygen therapy. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2011 Jan;268(1):41-7.

12. Bennett MH, Kertesz T, Yeung P. Hyperbaric oxygen for idiopathic sudden sensorineural hearing loss and tinnitus. Cochrane Database Syst Rev. 2007 Jan 24;(1):CD004739.

13. Fujimura T, Suzuki H, Shiomori T, Udaka T, Mori T. Hyperbaric oxygen and steroid therapy for idiopathic sudden sensorineural hearing loss. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2007 Aug;264(8):861-6. Epub 2007 Mar 6.

14. Topuz E, Yigit O, Cinar U, Seven H. Should hyperbaric oxygen be added to treatment in idiopathic sudden sensorineural hearing loss? Eur Arch Otorhinolaryngol. 2004 Aug;261(7):393-6. Epub 2003 Oct 29.

15. Suzuki H, Hashida K, Nguyen KH, Hohchi N, Katoh A, Koizumi H, Ohbuchi T. Efficacy of intratympanic steroid administration on idiopathic sudden sensorineural hearing loss in comparison with hyperbaric oxygen therapy. Laryngoscope. 2012 May;122(5):1154-7. doi: 10.1002/lary.23245. Epub 2012 Mar 23.

16. Stachler RJ, Chandrasekhar SS, Archer SM, Rosenfeld RM, Schwartz SR, Barrs DM, Brown SR, Fife TD, Ford P, Ganiats TG, Hollingsworth DB, Lewandowski CA, Montano JJ, Saunders JE, Tucci DL, Valente M, Warren BE, Yaremchuk KL, Robertson PJ; American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery. Clinical practice guideline: sudden hearing loss. Otolaryngol Head Neck Surg. 2012 Mar;146(3 Suppl):S1-35.

17. Muzzi E, Zennaro B, Visentin R, Soldano F, Sacilotto C. Hyperbaric oxygen therapy as salvage treatment for sudden sensorineural hearing loss: review of rationale and preliminary report. J Laryngol Otol. 2010 Feb;124(2):e2. Epub 2009 Nov 30.

18. Körpinar S, Alkan Z, Yiğit O, Gör AP, Toklu AS, Cakir B, Soyuyüce OG, Ozkul H. Factors influencing the outcome of idiopathic sudden sensorineural hearing loss treated with hyperbaric oxygen therapy. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2011 Jan;268(1):41-7.

19. Liu Y, Sun D, Shao S, Jiang W, Sun Z, Li Z. The effect of hyperbaric oxygen therapy to different degree of hearing loss and types of threshold curve in sudden deafness patientsLin Chung Er Bi Yan Hou Tou Jing Wai Ke Za Zhi. 2010 Oct;24(19):890-4.

20. Lim HJ, Kim YT, Choi SJ, Lee JB, Park HY, Park K, Choung YH. Efficacy of 3 Different Steroid Treatments for Sudden Sensorineural Hearing Loss: A Prospective, Randomized Trial. Otolaryngol Head Neck Surg. 2012 Oct 16.

21. Gundogan O, Pinar E, Imre A, Ozturkcan S, Cokmez O, Yigiter AC. Therapeutic Efficacy of the Combination of Intratympanic Methylprednisolone and Oral Steroid for Idiopathic Sudden Deafness. Otolaryngol Head Neck Surg. 2013 Aug 19.

22. Cvorovic L, Jovanovic MB, Milutinovic Z, Arsovic N, Djeric D. Randomized prospective trial of hyperbaric oxygen therapy and intratympanic steroid injection as salvage treatment of sudden sensorineural hearing loss. Otol Neurotol. 2013 Aug;34(6):1021-6.

23. Bayer Levitra® (Vardenafil HCl) Tablets.http://univgraph.com/bayer/inserts/levitra.pdf (accessed September 2008)

24. Eli Lilly Cialis® (Tadalafil) Tablet.http://pi.lilly.com/us/cialis-pi.pdf (accessed September 2008)

25.Pfizer Laboratories Viagra® (Sildenafil Citrate) Tablets.http://media.pfizer.com/files/products/uspi_viagra.pdf (accessed June 2009).

26.Justine R, Kumar S, Mohanty C, Verma R. A retrospective study of the outcome of idiopathic sudden sensorineural hearing loss and hyperbaric oxygen therapy. J Mar Med Soc. 2025 Nov 15;20:XX-XX. doi:10.4103/jmms.jmms_80_25.

27.Gupta DK, Rai N, Sood A, Kumar S, Das B, Nagarjuna P, Chaudhary HBS, Deepthi S, Bhardwaja S. Role of hyperbaric oxygen therapy in idiopathic sudden sensorineural hearing loss management: a multicentre experience. Med J Armed Forces India. 2026 Mar-Apr;82(2):201-207. doi:10.1016/j.mjafi.2025.01.008. Epub 2025 Apr 7.

28.Nakayama T, Hara S, Kusunoki T, Takata Y, Honma H, Anzai T, Kidokoro Y, Yoshikawa A, Matsumoto F. Efficacy of combined hyperbaric oxygen, per os steroid, and prostaglandin E1 therapy for idiopathic sudden sensorineural hearing loss and prognostic factors for recovery. J Otorhinolaryngol Hear Balance Med. 2025 Dec 14;6(2):25. doi:10.3390/ohbm6020025.

29.Chin CS, Chen YW, Lee TY, Wu MF. Hyperbaric oxygen therapy for idiopathic sudden sensorineural hearing loss: factors affecting benefits of earlier start and longer treatment duration. Diagnostics (Basel). 2026 Feb 13;16(4):556. doi:10.3390/diagnostics16040556.

30.Xie S, Hong W, Huang L, Hong Y. Impact of hyperbaric oxygen as initial treatment on idiopathic sudden sensorineural hearing loss prognosis: a propensity scores matching analysis. Braz J Otorhinolaryngol. 2026 Jul-Aug;92(4):101775. doi:10.1016/j.bjorl.2026.101775. Epub 2026 May 17.

31.Pase MP, Stough C, Scholey AB. A randomized, placebo-controlled, double-blind study of Bacopa monnieri extract on cognitive function and stress reactivity. Psychopharmacology (Berl). 2012;220(3):469-478.

32.Pase MP, Kean J, Sarris J, Neale C, Scholey AB. The cognitive-enhancing effects of Bacopa monnieri: a systematic review of randomized controlled human clinical trials. J Altern Complement Med. 2012;18(7):647-652.

33.Niu X, Chen Y, Zhong Y, Xiao X. The relationship between serum homocysteine levels and sudden sensorineural hearing loss: a meta-analysis. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2023;280(5):2091-2097. doi:10.1007/s00405-023-07829-w.

34.Lin C, et al. Comorbidities and laboratory changes of sudden sensorineural hearing loss: a review. Front Neurol. 2023;14:1142459.

35.Fasano T, et al. Hyperhomocysteinemia in sudden sensorineural hearing loss: association with severity and prognosis. [Bibliographic details require verification].

36.Huang Y, et al. The role of homocysteine and folic acid in sudden total frequency hearing loss. [Bibliographic details require verification].

37.Chandrasekhar SS, Tsai Do BS, Schwartz SR, Bontempo LJ, Faucett EA, Finestone SA, et al. Clinical practice guideline: sudden hearing loss (update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2019;161(1 Suppl):S1-S45. doi:10.1177/0194599819859885.

38.Gopinath B, Flood VM, Rochtchina E, Wang JJ, Mitchell P. Serum homocysteine and folate concentrations are associated with prevalent age-related hearing loss. J Nutr. 2010;140(8):1469-1474.

39.Martínez-Vega R, Garrido F, Partearroyo T, Cediel R, Zeisel SH, Martínez-Álvarez C, et al. Folic acid deficiency induces premature hearing loss through mechanisms involving cochlear oxidative stress and impairment of homocysteine metabolism. FASEB J. 2015;29(3):1052-1064.

40.Maniaci A, La Via L, Lentini M, Iannella G, Pace A, Mat Q, et al. Hearing loss and oxidative stress: a comprehensive review. Antioxidants (Basel). 2024;13(7):842.

41.Durga J, Verhoef P, Anteunis LJC, Schouten E, Kok FJ. Effects of folic acid supplementation on hearing in older adults: a randomized, controlled trial. Ann Intern Med. 2007;146(1):1-9.

42.Morais-Moreno C, García-Pérez I, Bueno S, Sánchez ML, Montero-Bravo AM, Puga AM, et al. Serum homocysteine is a biomarker for hearing loss associated with or without cardiovascular risk: a cross-sectional study in men. Eur J Nutr. 2025;64:84.

43.Niu X, Chen Y, Zhong Y, Xiao X. The relationship between serum homocysteine levels and sudden sensorineural hearing loss: a meta-analysis. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2023;280(5):2091-2097. doi:10.1007/s00405-023-07829-w.

44.Szczepek AJ, Haupt H, Klimek L, Olze H, Mlynski R, Stöver T. Risk factors for idiopathic sudden sensorineural hearing loss and their association with clinical outcome. Int J Audiol. 2015;54(1):1-8. doi:10.3109/14992027.2014.956961.

45.Rodrigues J, Anand S, Gunjawate DR, Kumar K, Ravi R. Exploring the intricate connection between vitamin B12 deficiency and hearing loss: a systematic literature review. Ear Nose Throat J. 2026;105(2):NP162-NP170. doi:10.1177/01455613241298070.

46.Nageris BI, Ulanovski D, Attias J. Magnesium treatment for sudden hearing loss. Ann Otol Rhinol Laryngol. 2004;113(8):672-675. doi:10.1177/000348940411300814.

47.Gordin A, Goldenberg D, Golz A, Netzer A, Joachims HZ. Magnesium: a new therapy for idiopathic sudden sensorineural hearing loss. Otol Neurotol. 2002;23(4):447-451. doi:10.1097/00129492-200207000-00009.

48.Wang J, Li X, Wang X, Zhang Y, et al. Efficacy and safety of Ginkgo biloba extract as an adjuvant in the treatment of Chinese patients with sudden hearing loss: a meta-analysis. Phytother Res/Pharm Biol. 2023;61(1):1-10. doi:10.1080/13880209.2023.2190782.

49.Si X, Yu Z, Ren X, Huang L, Feng Y. Efficacy and safety of standardized Ginkgo biloba L. leaves extract as an adjuvant therapy for sudden sensorineural hearing loss: a systematic review and meta-analysis. J Ethnopharmacol. 2022;282:114587. doi:10.1016/j.jep.2021.114587.

50.Baki A, Özer ÖF. Serum melatonin levels in patients with sudden sensorineural hearing loss. Bezmialem Sci. 2020;8(3):269-274.

51.Song J, Ouyang F, Xiong Y, Luo Q, Jiang H, Fan L, et al. Reassessment of oxidative stress in idiopathic sudden hearing loss and preliminary exploration of the effect of physiological concentration of melatonin on prognosis. Front Neurol. 2023;14:1249312.

52.Nocini R, Henry BM, Lippi G, Mattiuzzi C. Effect of melatonin supplementation on tinnitus: systematic literature review and meta-analysis. Acta Biomed. 2024;95(2):e2024006. doi:10.23750/abm.v95i2.15021.

53.Hunchaisri N, Chantapant S, Sirirattanapan J. Effectiveness of oral zinc supplementation in the treatment of idiopathic sudden sensorineural hearing loss (ISSNHL). J Med Assoc Thai. 2015;98(4):400-407.

54.Erturk YG, Sunar F. Effect of zinc on hearing. Turk J Audiol Hear Res. 2023;6(2):55-60.

55.Ahmadzai N, Kilty S, Cheng W, Eskander A, Martel A, MacKenzie M, et al. A systematic review and network meta-analysis of existing pharmacologic therapies in patients with idiopathic sudden sensorineural hearing loss. PLoS One. 2019;14(9):e0221713. doi:10.1371/journal.pone.0221713.

56.Yang CH, Ko MT, Peng JP, Hwang CF. Zinc in the treatment of idiopathic sudden sensorineural hearing loss. Laryngoscope. 2011;121(3):617-621.

57.Therapeutic effects of zinc on patients who have sudden sensorineural hearing loss with normal serum zinc level. Korean J Otorhinolaryngol Head Neck Surg. 2015;58(5):326-331.