14 Απρ

Είναι δυνατόν τα συστατικά του κόκκινου σταφυλιού να προστατεύσουν το καρδιοκυκλοφορικό σύστημα;©

Αυτό το φαινόμενο αναφέρεται ως ”Γαλλικό παράδοξο” και αποδίδεται στο υπολιπιδαιμικόαποτέλεσμα της μέτριας κατανάλωσης κόκκινου κρασιού από το Γαλλικό πληθυσμό(1).

Οι έρευνες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα έδειξαν ότι, η λήψη μικρής έως μέτριας ποσότητας, οποιουδήποτε τύπου οινοπνεύματος ωφελεί την καρδιά (άνδρες: 5 έως 30 ml ημερησίως , γυναίκες: 5 έως 15 ml ημερησίως(2)), διότι ανεβάζουν την καλή χοληστερόλη (HDL), εμποδίζεται ο σχηματισμός θρόμβων και προλαμβάνεται η βλάβη των αρτηριών από τις υψηλές συγκεντρώσεις της κακής χοληστερόλης (LDL) (3).
Οι επιδημιολογικές και οι πειραματικές μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα αποκάλυψαν ότι η λήψη ιδιαίτερα του κόκκινου κρασιού σε μικρές έως μέτριες ποσότητες προστατεύει την υγεία του καρδιοκυκλοφορικού συστήματος (4).

Βιοενεργά συστατικά του κόκκινου κρασιού

Τα βιοενεργά συστατικά του κόκκινου κρασιού προέρχονται από τις φλούδες και τους σπόρους των κόκκινων σταφυλιών, τα οποία συνυπάρχουν με τον χυμό του κρασιού για ορισμένες ημέρες, και ενώ έχει αρχίσει η ζύμωση του μούστου στα βαρέλια ή τις δεξαμενές. Το στερεό υπόλειμμα μετά την έκθλιψη των σταφυλιών λέγεται στέμφυλα (τσίπουρα) (5). Ανάλογα με τη διάρκεια παραμονής των στεμφύλων με τον μούστο αυξάνουν τα βιοενεργά συστατικά του κόκκινου κρασιού.
Το κόκκινο κρασί περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις πολυφαινολικών ενώσεων όπως φλαβονοειδή (κατεχίνη, επικατεχίνη, κουερσετίνη, ανθοκυανίνες και προκυανιδίνες), ρεσβερατρόλη (3,5,4′-τριυδροξυστιλβένιο) και πολυμερείς τανίνες (6). 

 

Γενικά, το κόκκινο κρασί είναι πλούσιο σε πολυφαινόλες και μπορεί να θεωρηθεί ως σημαντική πηγή πολυφαινολών στη διατροφή (7). 
Η παρουσία φαινολικών ενώσεων στο κόκκινο κρασί φαίνεται να είναι ζωτικής σημασίας, καθώς επιστημονικές μελέτες έχουν αναφέρει ότι, αυτοί οι σημαντικοί δευτερογενείς μεταβολίτες είναι υπεύθυνοι για επιθυμητές βιολογικές δράσεις του κόκκινου κρασιού, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών επιδράσεων προστασίας (8, 9, 10)

Το καρδιοπροστατευτικό αποτέλεσμα του κόκκινου κρασιού αποδίδεται στις διάφορες ποσότητες οινοπνεύματος και των αντιοξειδωτικών ουσιών, που περιέχει. Το οινόπνευμα δρα άμεσα στα κύτταρα των λείων μυικών ινών, μπορεί να προκαλέσει διαστολή των στεφανιαίων αγγείων της καρδιάς και να μειώσει το οξειδωτικό στρες στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

Τα αντιοξειδωτικά συστατικά του κόκκινου κρασιού μπορούν να προκαλέσουν καρδιοπροστασία, λόγω της ικανότητάς τους να περιορίσουν το οξειδωτικό στρες στην καρδιά, κάτω από διαφορετικές παθολογικές συνθήκες.

Η μικρή έως μέτρια κατανάλωση κόκκινου κρασιού βελτιώνει την καρδιακή λειτουργία του ισχαιμικού μυοκαρδίου, διότι προστατεύει την λειτουργία του ενδοθηλίου, ευνοεί την έκφραση διαφόρων καρδιοπροστατευτικών πρωτεϊνών, που παράγονται με το στρες, καθώς και με την ενεργοποίηση των υποδοχέων της αδενοσίνης και των μηχανισμών της συνθάσηςτου οξειδίου του αζώτου(11).

Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση κόκκινου κρασιού, ή της σκόνης των σπόρων και των φλουδών των κόκκινων σταφυλιών και άλλων τροφών, που περιέχουν πολυφαινόλες,σχετίζεται με ελάττωση του κινδύνου εκδήλωσης καρδιοκυκλοφορικής νόσου.
Τα οφέλη από την κατανάλωση κρασιού φαίνεται να είναι μεγαλύτερα από την κατανάλωση άλλου τύπου αλκοολούχων ποτών.
Πειραματικές μελέτες έδειξαν ότι οι πολυφαινόλες, του κόκκινου κρασιού και της σκόνης των σπόρων και των φλουδών του κόκκινου σταφυλιού, όπως η ρεσβερατρόλη, μπορεί να περιορίσουν την αθηρωματοσκλήρυνση μέσω ενός αριθμού μηχανισμών.
Στους μηχανισμούς αυτούς  περιλαμβάνεται η αναστολή της οξείδωσης της LDL και άλλων ευνοϊκών αποτελεσμάτων στην κατάσταση της κυτταρικής οξειδοαναγωγής, η βελτίωση της λειτουργίας του ενδοθηλίου, η ελάττωση της αρτηριακής πίεσης, η αναστολή της συσσώρευσης των αιμοπεταλίων, ο περιορισμός της φλεγμονής και η ενεργοποίηση νέων πρωτεϊνών, που προλαβαίνουν την κυτταρική γήρανση, όπωςπ.χ, η σιρτουίνη1(12).

Οι αντίστοιχες μελέτες που έγιναν σε ανθρώπους υποστηρίζουν αυτά τα επωφελή αποτελέσματα. Χρειάζονται περισσότερες κλινικές μελέτες για να επιβεβαιωθούν αυτά τα αποτελέσματα και για να διατυπωθούν οι κατευθυντήριες διαιτητικές οδηγίες.

Από τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες σήμερα υποστηρίζεται έντονα η σύσταση ότι, μια δίαιτα πλούσια σε φρούτα, που περιλαμβάνει και σταφύλια και λαχανικά μπορεί να ελαττώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου(13).

Ένας ασφαλής τρόπος λήψης των ευεργετικών συστατικών για την υγεία, των κόκκινων σταφυλιών είναι η κατανάλωση του ιατρικού ενδιαφέροντος οίνου, του Γκελάντο.

είναι βιολογικός φυσικός λιαστός γλυκύς οίνος από το βιολογικό κόκκινο Αγιωργίτικο σταφύλι του αμπελώνα ”Γκέλικος”, ο οποίος περιέχει συμπυκνωμένα όλα τα συστατικά του κόκκινου σταφυλιού.
Το πλεονέκτημά του

Γκελάντο είναι ότι, μπορεί κανείς να προσλάβει μια επαρκή δόση πολυφαινολών ημερησίως, καταναλίσκοντας μόνον 30ml κρασιού. Έτσι αποφεύγονται οι κίνδυνοι που μπορεί να κρύβονται πίσω από την κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας του απλού κόκκινου κρασιού.

Η κατανάλωση κάθε είδους  κρασιού γενικότερα οινοπνευματώδους ποτού αντενδείκνυται από άτομα που πάσχουν από ορισμένες χρόνιες παθήσεις ή έχουν θεραπευτεί για διαφόρους τύπους καρκίνων ή πάσχουν από αλκοολισμό (14).

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια συνηθισμένη καρδιακή αρρυθμία που σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις και συνολική θνησιμότητα.
Η υπερβολική πρόσληψη αλκοόλ είναι ένας πολύ γνωστός παράγοντας κινδύνου πρόκλησης κολπικής μαρμαρυγής, αλλά αυτός ο συσχετισμός είναι λιγότερο σαφής με την ελαφριά και μέτρια κατανάλωση αλκοόλ.
Εκτός αυτού, οι μικρές δόσεις κόκκινου κρασιού μπορεί να παρατείνουν έντονα την επαναπόλωση και την αργή καρδιακή αγωγή.
Η ρεσβερατρόλη, η βιοδραστική πολυφαινόλη που βρίσκεται στα σταφύλια, το χυμό του σταφυλιού, στο κόκκινο κρασί και  στους σπόρους και στις φλούδες των κόκκινων σταφυλιών  έχει συνδεθεί με αντιαρρυθμικές ιδιότητες και μπορεί να δράσει ως αναστολέας, τόσο της ενδοκυτταρικής απελευθέρωσης ασβεστίου, όσο και των παθολογικών καταρρακτών  σηματοδότησης στην κολπική μαρμαρυγή, εξαλείφοντας την υπερφόρτωση ασβεστίου και διατηρώντας τη συσταλτική λειτουργία των καρδιομυοκυττάρων.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη κλινικές δοκιμές που να αποδεικνύουν ότι η συμπληρωματική χορήγηση  ρεσβερατρόλης οδηγεί σε βελτιωμένα αποτελέσματα.
Εκτός αυτού, καμία μελέτη παρατήρησης δεν υποστηρίζει την ευεργετική επίδραση ελαφριάς ή μέτριας κατανάλωσης οινοπνεύματος και χαμηλότερο κίνδυνο πρόκλησης κολπικής μαρμαρυγής(15).

Τα άτομα που αντενδείκνυται να καταναλώνουν οποιαδήποτε ποσότητα οινοπνεύματος μπορεί να προσλάβουν τα πολύτιμα συστατικά του βιολογικού κόκκινου σταφυλιού ή κρασιού, αν  παίρνουν τις κάψουλες του συμπληρώματος  διατροφής Bινογκελίν (Vinogkelin), που περιέχουν τη σκόνη των αποξηραμένων σπόρων και φλουδών του βιολογικού κόκκινου Αγιωργίτικου σταφυλιού Νεμέας, από τον αμπελώνα ”Γκέλικος”.

Το ίδιο ισχύει και για όσους δεν επιθυμούν να καταναλώσουν οινόπνευμα, για διαφόρους λόγους.


Βιβλιογραφία

1. Das S, Das DK. Resveratrol: a therapeutic promise for cardiovascular diseases. Recent Patents Cardiovasc Drug Discov. 2007 Jun;2(2):133-8.

2. Lekli I, Ray D, Das DK. Longevity nutrients resveratrol, wines and grapes. Genes Nutr. 2009 Sep 4.

3,Prasad K. Resveratrol, Wine, and Atherosclerosis. Int. J. Angiol. 2012;21:7–18. doi: 10.1055/s-0032-1306417. [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

4.Castaldo L, Narváez A, Izzo L, Graziani G, Gaspari A, Minno GD, Ritieni A. Red Wine Consumption and Cardiovascular Health. Molecules. 2019 Oct 8;24(19):3626.

5.Καρδούλης Γ. Αλέξανδρος. Αλφαβητικό και Θεματικό εγκυκλοπαιδικό λεξικό τροφίμων και ποτών. Αθήνα 2003

6.Suo H., Tian R., Li J., Zhang S., Cui Y., Li L., Sun B. Compositional characterization study on high -molecular -mass polymeric polyphenols in red wines by chemical degradation. Food Res. Int. 2019;123:440–449. doi: 10.1016/j.foodres.2019.04.056. [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

7.Šeruga M., Novak I., Jakobek L. Determination of polyphenols content and antioxidant activity of some red wines by differential pulse voltammetry, HPLC and spectrophotometric methods. Food Chem. 2011;124:1208–1216. doi: 10.1016/j.foodchem.2010.07.047. [CrossRef] [Google Scholar]

8.Stephan L.S., Almeida E.D., Markoski M.M., Garavaglia J., Marcadenti A. Red Wine, Resveratrol and Atrial Fibrillation. Nutrients. 2017;9:1190. doi: 10.3390/nu9111190. [PMC free article] [PubMed] [CrossRef][Google Scholar]

9. Doonan B., Iraj S., Pellegrino L., Hsieh T.-C., Wu J., Watson R.R., Zibadi S. 22. The French paradox revisited: cardioprotection via hormesis, red wine and resveratrol. In: Watson R.R., Zibadi S., editors. Handbook of nutrition and diet in therapy of bone diseases. Volume 14. Wageningen Academic Publishers; Wageningen, The Netherlands: 2017. pp. 467–485. Wageningen Academic Publishers. [Google Scholar]

10. Sakaki J., Melough M., Gil Lee S., Pounis G., Chun O.K. Polyphenol-Rich Diets in Cardiovascular Disease Prevention. In: Pounis G., editor. Analysis in Nutrition Research. Elsevier; Amsterdam, The Netherlands: 2019. pp. 259–298. [Google Scholar]

11. Vidavalur R, Otani H, Singal PK, Maulik N. Significance of wine and resveratrol in cardiovascular disease: French paradox revisited. Exp Clin Cardol. 2006 Fall;11(3):217-25.

12. Lee SH, Lee JH, Lee HY, Min KJ. Sirtuin signaling in cellular senescence and aging. BMB Rep. 2019 Jan;52(1):24-34.

13. Leifert WR, Abeywardena MY.Cardioprotective actions of grape polyphenols . Nutr Res. 2008 Nov;28(11):729-37.

14. J R Emberson 1, A G Shaper, S G Wannamethee, R W Morris, P H Whincup Alcohol intake in middle age and risk of cardiovascular disease and mortality: accounting for intake variation over time. Am J Epidemiol. 2005 May 1;161(9):856-63.

15. Stephan LS, Almeida ED, Markoski MM, Garavaglia J, Marcadenti A. Red Wine, Resveratrol and Atrial Fibrillation. Nutrients. 2017 Oct 30;9(11):1190.

16.Óscar A Muñoz-Bernal 1, Alma J Coria-Oliveros , Laura A de la Rosa , Joaquín Rodrigo-García, Nina Del Rocío Martínez-Ruiz , Sonia G Sayago-Ayerdi , Emilio Alvarez-Parrilla4 Cardioprotective effect of red wine and grape pomace. Food Res Int. 2021 Feb;140:110069.

Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης

Δρ.Δημήτριος Ν. Γκέλης
Iατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος
Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Συγγραφέας, Ιατρικός Ερευνητής 

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ: Ιατρική Έρευνα, Συμπληρωματική Ιατρική

Διεύθυνση: ΦΛΑΜΠΟΥΡΟ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ
Τηλ: 6944280764, Email: pharmage@otenet.gr
www.gelis.gr, www.pharmagel.gr , www.orlpedia.gr , www.allergopedia.gr, d3gkelin.gr, www.vitaminb12.gr, www.zinc.gr, www.curcumin.gr

Αικατερίνη Γκέλη
Αικατερίνη Γκέλη
Ιατρός, Ακτινοδιαγνώστρια
 Άσσος, Κορίνθου.
Εχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη διαγνωστική με υπερήχους, κλασσική ακτινολογία παίδων και ενηλίκων, γναθοπροσωπική ακτινολογία, περιβαλλοντική ιατρική, ιατρική διατροφολογία, συμπληρωματική ιατρική.